Kthimi i Polonisë në Evropë

  • 15 mars 2019 - 08:54
Kthimi i Polonisë në Evropë

Shkruan: Grzegorz Schetyna

Pajtohemi që BE duhet të forcojë kufijtë e saj të jashtëm

Thirrja e Macronit për rinovimin evropian ka ardhur në kohën e duhur. Ne jemi të vendosur të kthejmë Poloninë në vendin e saj të duhur në Evropën demokratike dhe jemi gati të ndërmarrim detyrën tonë të përbashkët për reformimin e BE-së

Thirrja e fundit e presidentit francez Emmanuel Macron për të reformuar Bashkimin Evropian është një shenjë e shpresës për të gjithë kontinentin. Edhe pse kemi dallimet tona, ne jemi dakord kur bëhet fjalë për çështjet thelbësore. Macron ka të drejtë në lidhje me atë që Evropa duhet të bëjë për të vazhduar të lulëzojë. Ne duhet ta ringjallim BE-në duke e bërë atë më demokratike, kohezive dhe të drejtë. Dhe, ne duhet ta forcojmë Evropën kundër armiqve që duan ta dobësojnë - domethënë, forcave të brendshme populiste dhe fuqive të huaja që i mbështesin ato. Kur populistët marrin pushtetin, siç e ka partia në pushtet për Ligj dhe Drejtësia (PiS) në Poloni, ata ëndërrojnë ta thellojnë ndarjen mes partive demokratike të opozitës. Por ne kemi kapërcyer strategjinë e tyre cinike duke krijuar Koalicionin Evropian të forcave të opozitës përpara zgjedhjeve të Parlamentit Evropian në maj.

Polonia njeh nga afër kërcënimet

Kjo aleancë e re demokratike, të cilën unë  e drejtoj, është tashmë përpara në sondazhet e opinionit dhe është në rrugën e saj për të mposhtur PiS - së pari në maj dhe pastaj në zgjedhjet e përgjithshme të Polonisë këtë vjeshtë. Të dy zgjedhjet janë vendimtare. Polonia ka nevojë për një qeveri të re që respekton sundimin e ligjit dhe luan një rol pozitiv në BE. Dhe, Evropa ka nevojë për një Poloni që, duke mbrojtur interesat e veta, gjithashtu lufton fuqishëm për vlerat demokratike që janë thelbësore për të ardhmen e BE-së.

Polonia njeh nga afër kërcënimet - qëndrimet anti-evropiane dhe sulmet mbi sundimin e ligjit - që Macron ka theksuar kaq mirë. Edhe pse polakët janë ndër njerëzit më pro-evropianë në BE, Jaroslaw Kaczynski, kreu i PiS dhe kreu de facto i qeverisë polake, po helmon lidhjet tona me BE-në. Qeveria e tanishme ka marginalizuar Poloninë deri në një masë të tillë brenda BE-së sa që zëri i saj ka pak rëndësi. Kjo është arsyeja pse çdo politikan i ndjeshëm polak e sheh kthimin e vendit tonë në një pozitë të respektuar dhe aktive brenda strukturave evropiane si një interes vital për sigurinë kombëtare.

Kjo nuk do të ndodhë nëse nuk e mundemi PiS-in këtë vit. Nëse PiS fiton një mandat të dytë në pushtet, Kaczynski mund të administrojë doza përfundimtare të helmit të tij ksenofob, duke nënshtruar tërësisht gjyqësorin dhe mediat e Polonisë tek hiqet e partisë së tij. A mund të mbetet një vend pa një gjyqësor të pavarur në BE? Unë nuk mendoj. Një qeveri e re polake e udhëhequr nga Koalicioni Evropian do të kërkojë të marrë pjesë në iniciativat e Macronit për të reformuar BE. Ne jemi dakord me të se BE-ja mund të konkurrojë me fuqitë e tjera globale në mënyra që asnjë shtet i vetëm anëtar nuk mund. Ne gjithashtu pajtohemi që BE duhet të forcojë kufijtë e saj të jashtëm, të mbrojë proceset demokratike nga manipulimet e jashtme dhe të investojë në kërkime dhe inovacione në një nivel të ngjashëm me Shtetet e Bashkuara dhe Kina.

Për më tepër, shtetet anëtare individuale dhe BE-ja si tërësi duhet të fillojnë të koordinojnë politikat ekonomike, të mbrojtjes dhe të arsimit. Mangësitë tona aktuale në këtë fushë u japin aktorëve të huaj një avantazh dhe rrisin rrezikun që ata të marrin përsipër degët e mëtejshme të industrisë evropiane.

Por nuk jam i bindur nga sugjerimi i Macronit se krijimi i agjencive të reja të BE është mënyra më e mirë për të trajtuar këto çështje. BE tashmë ka më shumë se 30. Më shumë agjenci kanë më shumë burokraci - një rezultat që nuk ka gjasa të frymëzojë shumë entuziazëm për Evropën. Një zgjidhje më e thjeshtë do të ishte forcimi i institucioneve ekzistuese të BE-së dhe sigurimi që ata të merrnin fonde të mjaftueshme.

Macron ka të drejtë që "progresi dhe liria janë për të qenë në gjendje të jetojnë nga puna juaj". Por çdo përpjekje administrative për të barazuar kostot e punës së BE-së do të çonte në humbje të vendeve të punës në Poloni dhe vende të tjera në Evropën Qendrore dhe do të zvogëlonte hyrjet e kapitalit që ndihmojnë për të rritur pagat dhe lejojnë rajonin të arrijë deri në vendet më të pasura. Prodhimi do të vazhdonte të linte vendet e BE-së që nuk janë mjaft konkurruese, por do të shkonin në pjesë të tjera të botës, e jo në Evropën Qendrore.

Solidariteti evropian

Megjithatë, Macron padyshim është korrekt, për të theksuar rëndësinë e politikës evropiane të mbrojtjes dhe sigurisë. Duhet të fitojmë pushtet në Poloni, Koalicioni Evropian synon të nisë një debat strategjik midis liderëve të BE për të zhvilluar masa efektive institucionale dhe për të zgjeruar burimet e mbrojtjes të BE-së. BE-ja ka nevojë për një buxhet të fuqishëm të mbrojtjes dhe koordinimin e prodhimit brenda industrisë së mbrojtjes të Evropës për të garantuar që ne të mund të realizojmë misionet që ne ndërmarrim. Këtu, BE duhet të tregojë më shumë iniciativa lidhur me bashkëpunimin e ardhshëm me NATO-n. Ajo duhet të synojë të ripohojë lidhjet transatlantike dhe të forcojë lidhjet operacionale midis aftësive ushtarake të dy organizatave. Çelësi i suksesit tonë të përbashkët është kapaciteti mbrojtës - transatlantik kudo që është e mundur dhe evropiane kur është e nevojshme. As nuk duhet të harrojmë detyrën e rëndësishme të kompletimit të integrimit evropian.

Le t'i mirëpresim vendet e Ballkanit Perëndimor kur ato të jenë gati. Dhe le të respektojmë aspiratat evropiane të Ukrainës, e cila është me rëndësi të madhe strategjike për Poloninë dhe BE. Solidariteti evropian duhet të arrijë deri në qytetet ukrainase - nëse nuk do të ndodhë, Evropa kurrë nuk do të jetë një tërësi e sigurt. Tridhjetë vjet më parë, polakët mposhtën ndarjet e tyre të brendshme dhe hodhën poshtë me forcë komunizmin dhe nënshtrimin ndaj Bashkimit Sovjetik. Kjo përfundimisht çoi në rënien e Murit të Berlinit dhe në fund të komunizmit në Evropë. Sot, përballë një qeverie populiste që dëshiron të na ndajë, ne duhet të mbetemi të bashkuar në kauzën e demokracisë dhe në refuzimin tonë për autoritarizmin e paligjshëm, siç ishim në vitin 1989. Thirrja e Macronit për rinovimin evropian ka ardhur në kohën e duhur. Ne jemi të vendosur të kthejmë Poloninë në vendin e saj të duhur në Evropën demokratike dhe jemi gati të ndërmarrim detyrën tonë të përbashkët për reformimin e BE-së.

(Kosova Sot)