Lexoni edhe:
Aktorja e famshme ka shijuar bukuritë e Kosovës
A e dini në cilën moshë fëmijët mund të kenë telefonin e tyre?
A ka një moshë "të artë" për një fëmijë për të pasur një celular? Shkencëtarët nuk mund të përgjigjen me siguri, por një studim i ri zbulon se nën moshën 13 vjeçare nuk duhet të kenë një të tillë.
Udhëheqësi i studimit, Ran Barzilai nga Universiteti i Pensilvanisë, kreu një studim që përfshinte mbi 10,500 fëmijë në SHBA.
Ai arriti në përfundimin se të miturit që kishin blerë një telefon celular në moshën 12 vjeç - ose më të rinj - kishin:
60% më shumë gjasa të përjetojnë probleme me gjumin
31% rrezik më të lartë për depresion
40% rrezik më i madh për obezitet
krahasuar me fëmijët që morën për herë të parë një telefon inteligjent në moshën 13 vjeç ose më të vjetër.
"Kur i jepni fëmijës suaj një telefon celular, duhet ta mendoni atë si diçka që lidhet ndjeshëm me shëndetin e tij - dhe të silleni në përputhje me rrethanat", theksoi profesori i psikiatrisë dhe psikologjisë fëmijë-adoleshent në Spitalin e Fëmijëve të Filadelfias.
"Elemente që nuk mund t'i injoroni..."
Ai madje foli për "elementë që nuk mund t'i injorosh".
Profesori, i cili është vetë baba i tre fëmijëve, i thotë Ëashington Post se pas studimit të tij, të afërmit dhe miqtë kërkojnë udhëzime prej tij.
Dy fëmijët e tij më të mëdhenj, tani 18 dhe 14 vjeç, morën telefonat e tyre inteligjentë para moshës 12 vjeç. Megjithatë, djali i tij më i vogël, i cili është 9 vjeç, do të duhet të presë edhe pak.
"I thashë: po e bëjmë këtë për t'ju mbajtur të shëndetshëm. Keni gjithë jetën tuaj për të përdorur telefonat inteligjentë dhe teknologjinë. Ne duam t'i integrojmë ato në jetën tuaj në një mënyrë të përgjegjshme, një mënyrë që merr parasysh mirëqenien tuaj", tha ai, duke theksuar se prindërit nuk duhet të ndihen fajtorë nëse kanë blerë tashmë ose planifikojnë të blejnë telefona celularë për fëmijët e tyre më të vegjël.
"Është shumë e rëndësishme për mua të them se nuk duhet t'i fajësojmë prindërit. Prindërit blinin telefona inteligjentë në moshë shumë të re sepse ne nuk e dinim. Tani e dimë", theksoi Barzilai.
Përfundimi kryesor i hulumtimit, siç shpjegon profesori, është se mosha ka rëndësi:
"Një 12-vjeçar është shumë, shumë i ndryshëm nga një 16-vjeçar. Nuk është e njëjta gjë si ndryshimi midis të rriturve 42-vjeçarë dhe 46-vjeçarë."
Mosha mesatare në të cilën fëmijët në SHBA fitojnë telefona celularë është 11 vjeç dhe të gjithë kanë qasje në to, edhe nëse nuk i zotërojnë.
(Kosova Sot Online)
