Irani kërcënon të hakmerret pas ultimatumit të Trump

Irani paralajmëroi se do të godasë infrastrukturën e energjisë dhe ujit në të gjithë Gjirin Persik nëse Presidenti i SHBA-së Donald Trump ndjek kërcënimin e tij për të sulmuar rrjetin e tij elektrik, duke rritur frikën e ndërprerjeve masive në një rajon që varet shumë nga shkripëzimi për ujë të pijshëm.

Trump caktoi një afat të hënën rreth orës 19:45 EDT (23:45 GMT), duke paralajmëruar të shtunën vonë se Shtetet e Bashkuara do të godisnin termocentralet e Iranit nëse Teherani nuk e rihapte plotësisht Ngushticën e Hormuzit brenda 48 orëve, shkruan Reuters.

Perspektiva e sulmeve kundërpërgjigje ndaj infrastrukturës civile i trazoi më tej tregjet e naftës, me çmimet që u hapën me paqëndrueshmëri në tregtinë aziatike, transmeton Sinjali.

Pas më shumë se tre javësh bombardimesh të rënda nga SHBA-të dhe Izraeli , që zyrtarët thonë se kanë ulur ndjeshëm aftësitë raketore të Iranit, Teherani ka vazhduar të demonstrojë aftësinë e tij për t’u kundërpërgjigjur.

Sirenat e sulmeve ajrore u dëgjuan në pjesë të Izraelit verior dhe qendror, përfshirë Tel Avivin dhe Bregun Perëndimor të pushtuar gjatë natës së së dielës, duke paralajmëruar për raketa që vinin nga Irani.

Ushtria izraelite tha të hënën në mëngjes se kishte filluar një valë të gjerë sulmesh që synonin infrastrukturën iraniane në Teheran.

Agjencitë iraniane të lajmeve thanë se të paktën një fëmijë u vra dhe disa persona u plagosën në bombardimin e një zone banimi në qytetin perëndimor të Khorramabad.

Një lagje banimi në qytetin veriperëndimor të Urmisë u dëmtua nga një sulm ajror, njoftuan agjencitë iraniane të lajmeve. Shpëtuesit e Gjysmëhënës së Kuqe Iraniane u shfaqën në një video duke kërkuar për të mbijetuar. Nuk pati raportime të menjëhershme për viktima.

Paralajmërimi i Trump erdhi më pak se një ditë pasi ai sinjalizoi se Shtetet e Bashkuara mund të po shqyrtojnë mundësinë e zbutjes së konfliktit, edhe pse marinsat dhe anijet e rënda zbarkuese amerikane po shkonin drejt rajonit.

“Nëse infrastruktura e karburantit dhe energjisë e Iranit sulmohet nga armiku, e gjithë infrastruktura e energjisë, si dhe teknologjia e informacionit… dhe impiantet e desalinizimit të ujit, që i përkasin SHBA-së dhe regjimit në rajon, do të jenë në shënjestër në përputhje me paralajmërimet e mëparshme”, tha zëdhënësi ushtarak iranian, Ebrahim Zolfaqari, sipas mediave shtetërore.

Ndërsa sulmet ndaj energjisë elektrike mund ta dëmtojnë Iranin, ato mund të jenë katastrofike për fqinjët e tij të Gjirit, të cilët konsumojnë rreth pesë herë më shumë energji për frymë.

Elektriciteti i bën qytetet e tyre të shkëlqyera në shkretëtirë të banueshme, pjesërisht duke furnizuar me energji impiantet e shkripëzimit që prodhojnë 100% të ujit të konsumuar në Bahrein dhe Katar. Impiante të tilla përdorin ujin e detit për të përmbushur më shumë se 80% të nevojave për ujë të pijshëm në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe 50% të furnizimit me ujë në Arabinë Saudite.

Kryetari i Parlamentit të Iranit, Mohammad Baqer Qalibaf, e dyfishoi ashpërsinë e tij, duke shkruar në X se infrastruktura kritike dhe objektet energjetike në Lindjen e Mesme mund të “shkatërrohen në mënyrë të pakthyeshme” nëse sulmohen termocentralet iraniane.

Garda e fuqishme Revolucionare e Iranit tha se kjo do të thoshte gjithashtu se korridori detar ku një e pesta e naftës globale dhe gazit natyror të lëngshëm kalon normalisht përgjatë bregdetit jugor të Iranit do të mbetej i mbyllur.

“Ngushtica e Hormuzit do të mbyllet plotësisht dhe nuk do të hapet derisa të rindërtohen termocentralet tona të shkatërruara”, thanë Garda në një deklaratë.

Ministria saudite e mbrojtjes tha të hënën në mëngjes se dy raketa balistike ishin lëshuar drejt Riadit. Njëra raketë u kap, ndërsa tjetra ra në një zonë të pabanuar.

Të dielën, sulmet iraniane në dy qytete jugore izraelite plagosën dhjetëra persona në atë që një spital izraelit e përshkroi si një ngjarje me viktima të mëdha. Qytetet ndodheshin pranë reaktorit të fshehtë bërthamor të Izraelit dhe një numri instalimesh ushtarake, përfshirë Bazën Ajrore Nevatim, një nga më të mëdhatë në vend.

Më shumë se 2 mijë njerëz janë vrarë gjatë luftës që SHBA-të dhe Izraeli nisën më 28 shkurt, e cila ka tronditur tregjet, ka rritur kostot e karburantit, ka nxitur frikën globale të inflacionit dhe ka tronditur aleancën perëndimore të pasluftës.

‘Bombë me kohë me pasiguri të rrezikshme’

“Kërcënimi i Presidentit Trump tani ka vendosur një bombë me sahat 48-orëshe me pasiguri të shtuar mbi tregjet”, tha analisti i tregut IG, Tony Sycamore, i cili pret që tregjet e aksioneve të bien kur të rihapen të hënën.

Sulmet iraniane në fakt e kanë mbyllur Ngushticën e Hormuzit, duke shkaktuar krizën më të keqe të naftës që nga vitet 1970. Mbyllja e saj pothuajse i plotë bëri që çmimet e gazit në Evropë të rriteshin deri në 35% javën e kaluar.

“Nëse Irani nuk e hap plotësisht, pa kërcënim, Ngushticën e Hormuzit, brenda 48 ORËVE nga kjo pikë e saktë në kohë, Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të godasin dhe shkatërrojnë centralet e tyre të ndryshme elektrike, duke filluar nga më i madhi së pari!” postoi Trump në mediat sociale rreth orës 19:45 EDT (23:45 GMT) të shtunën.

Mediat iraniane cituan përfaqësuesin e vendit në Organizatën Ndërkombëtare Detare të ketë thënë se ngushtica mbetet e hapur për të gjitha anijet, përveç anijeve të lidhura me “armiqtë e Iranit”.

Ali Mousavi tha se kalimi nëpër rrugën ujore ishte i mundur duke koordinuar marrëveshjet e sigurisë me Teheranin.

Të dhënat e gjurmimit të anijeve tregojnë se disa anije, të tilla si anijet me flamur indian dhe një anije cisternë pakistaneze nafte, kanë negociuar kalim të sigurt nëpër ngushticë.

‘Javë të tjera luftimi’

Lufta ka ndodhur paralelisht me një konfrontim në një front të veçantë midis Izraelit dhe Hezbollahut të Libanit, të mbështetur nga Irani.

Izraeli tha të dielën se trupat e tij kishin bastisur një numër të vendeve të grupit të armatosur në Libanin jugor.

Zëdhënësja e ushtrisë izraelite, gjeneral brigade Effie Defrin, u tha gazetarëve se Izraeli pret “javë të tjera luftimesh kundër Iranit dhe Hezbollahut“.

Hezbollahu tha se kishte sulmuar disa zona kufitare në Izraelin verior. Shërbimet izraelite të emergjencës thanë se një person u vra në një kibuc pranë kufirit. Izraeli më vonë tha se po verifikonte nëse vdekja ishte shkaktuar nga zjarri izraelit.

Hezbollahu ka qëlluar qindra raketa drejt Izraelit që kur ky i fundit hyri në luftën rajonale më 2 mars, duke shkaktuar një ofensivë izraelite që ka vrarë më shumë se 1 mijë njerëz në Liban.

(Kosova Sot Online)