Sa larg është politika nga vetvetja?

Shkruan: Zef Prenka

“Ju që merreni me politikën, a e dini sa larg prej saj jeni?” – kjo pyetje nuk është thjesht një provokim retorik, por një pasqyrë e një zhgënjimi të thellë qytetar. Në Kosovën e sotme, politika duket se ekziston, funksionon, madje edhe prodhon vendime, por shpesh nuk arrin të jetë ajo që pretendon: një instrument në shërbim të qytetarit.

Në pamje të parë, shteti funksionon. Institucionet janë të ndërtuara, zgjedhjet mbahen, qeveritë formohen dhe ndërrohen. Por në thelb, shpesh kemi të bëjmë me një funksionalitet formal, jo përmbajtësor. Institucionet bashkëjetojnë më shumë se bashkëpunojnë. Konfliktet politike dhe institucionale janë bërë pjesë e zakonshme e jetës publike, duke e zhvendosur vëmendjen nga problemet reale të qytetarëve tek betejat për pushtet.

Qeverisja aktuale ka ardhur në pushtet me një narrativë të fuqishme reformuese: luftë kundër korrupsionit, drejtësi për të gjithë, zhvillim ekonomik dhe dinjitet shtetëror. Këto janë ideale që rezonojnë thellë me një shoqëri të lodhur nga tranzicioni i gjatë dhe padrejtësitë sistemike. Dhe në një masë të caktuar, ka pasur lëvizje përpara. Janë ndërmarrë hapa ligjorë, është rritur ndjeshmëria publike ndaj korrupsionit, dhe është krijuar një perceptim i ri për përgjegjësinë politike.

Megjithatë, hendeku midis fjalës dhe realitetit mbetet i dukshëm. Sistemi i drejtësisë vazhdon të jetë i brishtë, rastet e mëdha të korrupsionit zvarriten, ndërsa strukturat e vjetra të ndikimit nuk janë zhdukur – vetëm janë përshtatur. Kjo krijon një paradoks të dhimbshëm: lufta kundër korrupsionit shpallet me zë të lartë, por rezultatet e saj mbeten të kufizuara dhe shpesh simbolike.

Në këtë kontekst, figura e liderit politik bëhet qendrore. Një lider i fortë mund të mobilizojë energji dhe shpresë, por njëkohësisht rrezikon të zëvendësojë institucionet me vullnetin personal. Në Kosovë, kjo tendencë është e dukshme: vendimmarrja shpesh perceptohet si e centralizuar, ndërsa institucionet mbeten të varura nga figura të caktuara, në vend që të funksionojnë mbi bazën e rregullave të qëndrueshme. Kjo nuk është shenjë force institucionale, por e kundërta e saj.

Në planin ndërkombëtar, Kosova vazhdon të ecë në një terren të ndërlikuar. Midis kërkesës për sovranitet të plotë dhe presionit për kompromis, politika e jashtme shpesh gjendet në një balancë të brishtë. Qëndrimet e forta mund të rrisin kredibilitetin e brendshëm, por mund të kufizojnë hapësirën për marrëveshje strategjike që janë të domosdoshme për integrimin dhe zhvillimin afatgjatë.

Por ndoshta sfida më e madhe mbetet ekonomia. Një shtet që nuk prodhon mjaftueshëm, që varet nga importi dhe remitencat, është i brishtë jo vetëm ekonomikisht, por edhe politikisht. Papunësia, emigrimi dhe mungesa e perspektivës janë realitete që nuk zgjidhen me retorikë. Ato kërkojnë politika konkrete, të qëndrueshme dhe shpesh të vështira për t’u zbatuar.

Në fund, problemi thelbësor nuk është mungesa e politikës, por distanca e saj nga qytetari. Politika në Kosovë shpesh flet në emër të qytetarit, por jo gjithmonë me zërin e tij. Ajo ndërton narrativa të mëdha, por nuk arrin gjithmonë të zgjidhë problemet e vogla, të përditshme. Dhe pikërisht aty matet suksesi i vërtetë i saj.

Prandaj, pyetja mbetet e hapur dhe e vlefshme: a është politika në Kosovë një reflektim i shoqërisë, apo një botë më vete? Derisa kjo distancë të zvogëlohet, çdo reformë do të mbetet e paplotë, dhe çdo premtim do të tingëllojë më shumë si shpresë sesa si realitet.

Sepse në fund, politika që largohet nga qytetari, largohet edhe nga vetvetja.

Shkrimet në këtë rubrikë nuk shprehin qëndrimet e gazetës "Kosova Sot Online".