Lexoni edhe:
Këngëtarja e njohur e pranon publikisht: Jam shqiptare
Ja pse keni vështirësi në frymëmarrje kur ngjisni shkallët
Ndjenja e gulçimit pas ngjitjes së një ose dy shkallëve është një dukuri e zakonshme për njerëzit e të gjitha moshave dhe llojeve të trupit.
Lind pyetja nëse është një reagim normal i organizmit ndaj sforcimit apo një sinjal që kërkon ekzaminim mjekësor.
Ekspertët theksojnë se, megjithëse gulçimi afatshkurtër gjatë sforcimit zakonisht nuk është i rrezikshëm, ka situata në të cilat kërkon vëmendje shtesë.
Përgjigje fiziologjike ndaj sforcimit
Ngjitja e shkallëve është një aktivitet fizik intensiv që do të thotë një përpjekje dukshëm më e madhe për trupin sesa ecja në një sipërfaqe të sheshtë, raporton Net.hr.
Hulumtimet tregojnë se ky aktivitet kërkon deri në nëntë herë më shumë energji sesa të qëndruarit ulur. Gjatë sforcimit fizik, nevoja metabolike për oksigjen rritet, gjë që çon në një punë të shtuar të zemrës dhe mushkërive në mënyrë që të sigurohet një furnizim i mjaftueshëm me oksigjen për muskujt.
”Ndjenja e gulçimit pas ngjitjes së shkallëve është një përgjigje normale fiziologjike. Trupit i bëhen kërkesa më të mëdha, puna është më intensive dhe për këtë arsye edhe nevoja për oksigjen”, shpjegoi Catherine Polgirs, mjeke e mjekësisë familjare dhe sportive.
Carl Erickson, një ekspert në mjekësinë sportive nga Klinika Mayo, pajtohet, duke shtuar se një reagim i tillë është i pritshëm.
“Në thelb, ju po e ngrini masën tuaj trupore kundër gravitetit. Çdo hap është biomekanikisht i ngjashëm me një ulje ose një ulje të lehtë, e cila është dukshëm më e lodhshme se ecja”, shton ai.
Intensiteti i gulçimit varet nga një numër faktorësh, nga shpejtësia e ngjitjes deri te mbajtja e peshave shtesë.
Kur është gulçimi shkak për shqetësim?
Edhe pse gulçimi është një reagim i pritshëm, është thelbësore të dallohet kur ai tejkalon kufijtë e një përgjigjeje normale fiziologjike. Nëse duhen deri në dy minuta që frymëmarrja juaj të kthehet në normalitet dhe ndiheni mirë më pas, ndoshta nuk ka asgjë për t’u shqetësuar. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë për disa shenja që meritojnë kujdes.
Shenja e parë paralajmëruese është nëse gulçimi është një fenomen i ri ose nëse intensiteti i tij përkeqësohet me kalimin e kohës.”Gjëja më e rëndësishme është të mos nxirrni përfundime të parakohshme në lidhje me një sëmundje serioze, por gjithashtu nuk duhet t’ia atribuoni simptomën thjesht gjendjes së dobët fizike”, thekson Dr. Polgirs.
Një ndryshim i menjëhershëm në kapacitetin e ushtrimeve është diçka që mjekët e marrin seriozisht.
Një tregues tjetër i rëndësishëm është koha e nevojshme për rikuperim.
“Koha e rikuperimit është një tregues i besueshëm. Është normale që frymëmarrja të jetë e shpejtë për një ose dy minuta, por nëse ritmi i lartë i frymëmarrjes zgjat më shumë se tre minuta, mund të jetë shqetësues”, thotë Erickson.
Gjithashtu, gulçimi nuk duhet injoruar kurrë nëse shoqërohet me simptoma të tjera si dhimbje gjoksi, dhimbje koke, ndryshime në shikim, marramendje, palpitacione, të përziera ose ënjtje të këmbëve dhe kyçeve të këmbëve. Simptoma të tilla mund të tregojnë probleme më serioze shëndetësore, duke përfshirë sëmundjet e zemrës dhe të mushkërive (si astma, COPD ose pamjaftueshmëria kardiake), anemia ose sëmundja e tiroides.
Mënyrat për të përmirësuar qëndrueshmërinë fizike
Nëse doni ta bëni ngjitjen e shkallëve më pak të mundimshme, zgjidhja, me kusht që të mos ketë pengesa mjekësore, është aktiviteti i rregullt fizik.
“Trupi përshtatet me kërkesat që i vini. Pra, nëse praktikoni ngjitjen e shkallëve rregullisht, do të bëhet më e lehtë”, shpjegon Erickson.
Forcimi i muskujve të pjesës së poshtme të trupit është çelësi për ngjitje më të lehtë të shkallëve. Ushtrime si uljet dhe uljet me hapa të shpejtë do të rrisin forcën dhe qëndrueshmërinë.
Përveç kësaj, përmirësimi i gjendjes së përgjithshme kardiovaskulare përmes aktiviteteve të tilla si ecja e shpejtë, çiklizmi ose noti do të ndihmojë gjithashtu në uljen e lodhjes. Rekomandohet të paktën 150 minuta aktivitet aerobik i moderuar në javë.Dr. Polgiers këshillon një qasje graduale. Nuk është e nevojshme që menjëherë ta ekspozoni veten ndaj përpjekjeve të mëdha, siç është ngjitja në katin e pestë. Në vend të kësaj, fitnesi duhet të ndërtohet gradualisht dhe në një mënyrë të qëndrueshme, qoftë përmes shëtitjeve më të shpeshta, punës në kopsht ose duke zgjedhur me vetëdije shkallët në vend të ashensorit.
Nëse vini re se gulçimi juaj po përkeqësohet, zgjat një kohë jashtëzakonisht të gjatë ose shoqërohet me simptoma të tjera shqetësuese, rekomandohet të kërkoni ndihmë mjekësore.
(Kosova Sot Online)
