Lexoni edhe:
Kim e zbulon pse i hoqi fotot me Meghan dhe Harryn
Zbulim i ri për tumoret ndryshon qasjen ndaj terapisë
Tumori i trurit përdor qelizat e shëndetshme të trurit si ndihmës të fshehtë: Zbulim i ri ndryshon qasjen ndaj terapisë
Tumoret e trurit nuk mbijetojnë vetëm falë ndryshimeve të tyre gjenetike, por edhe për shkak të marrëdhënieve komplekse që krijojnë me qelizat përreth të trurit. Një studim i ri tregon se glioblastoma i shfrytëzon pikërisht këto lidhje, si ndihmës të fshehtë, për të krijuar një mjedis që i mundëson rritje, përhapje dhe rezistencë ndaj terapisë, duke zbuluar njëkohësisht edhe një pikë të mundshme ku ky proces mund të ndërpritet, transmeton gazeta "Kosova Sot Online".
Glioblastoma është ndër tumoret më agresive të trurit pikërisht sepse nuk rritet si një masë e izoluar, por përhapet shpejt nëpër indin përreth dhe përshtatet me terapitë. Mesazhi kryesor i këtij studimi të ri është se tumori nuk e bën këtë i vetëm. Rreth tij ekziston një sistem kompleks komunikimi, në të cilin marrin pjesë edhe qeliza që në trurin e shëndetshëm kanë rolin e mbështetjes dhe mbrojtjes së sistemit nervor. Studiuesit u përqendruan te oligodendrocitet, qeliza që normalisht krijojnë mbështjellësin izolues rreth fibrave nervore, mielinën, duke mundësuar transmetimin efikas të sinjaleve nervore. Në prani të tumorit, një pjesë e këtyre qelizave ndryshon sjellje. Në vend që të kontribuojnë në funksionimin normal të indit nervor, ato hyjnë në ndërveprim aktiv me qelizat tumorale dhe ndihmojnë në krijimin e një mjedisi në të cilin glioblastoma mbijeton dhe përparon më lehtë.
Kjo është e rëndësishme sepse glioblastoma po shihet gjithnjë e më shumë si një ekosistem, një rrjet qelizash të ndryshme që shkëmbejnë mes tyre sinjale molekulare. Sa më i qëndrueshëm të jetë ky rrjet, aq më rezistent bëhet tumori ndaj terapive standarde.
Gjuha sinjalizuese e tumorit: boshti CCL5 dhe CCR5
Në qendër të këtij procesi ndodhet një rrugë specifike sinjalizuese që përfshin molekulën CCL5 dhe receptorin CCR5. Studimi përshkruan se kjo formë komunikimi kontribuon në krijimin e një mjedisi miqësor për tumorin dhe mbështet veçanërisht ruajtjen e qelizave burimore të gliomës, një nëngrup qelizash që lidhen me rritjen e tumorit, aftësinë e tij për t’u përshtatur dhe këmbënguljen e sëmundjes.
Kur shkencëtarët e ndërprenë këtë komunikim në modele laboratorike, rritja e glioblastomës u ngadalësua ndjeshëm, duke treguar se tumori varet nga kjo lloj bashkëpunimi me qelizat përreth të trurit.
Bllokimi i CCR5 si një qasje e re terapeutike
Në mjekësi, synimi i një molekule ose receptori të caktuar bazohet në përdorimin e një substance që lidhet në mënyrë specifike me të dhe kështu ndryshon funksionin e tij. Në rastin e receptorit CCR5, ilaçi lidhet me receptorin në sipërfaqen e qelizës dhe bllokon transmetimin e sinjaleve që normalisht do të aktivizonin procese të brendshme të lidhura me mbijetesën dhe shumimin e qelizave. Në këtë mënyrë ndërpritet komunikimi midis qelizave në mjedisin tumoral, duke dobësuar aftësinë e tumorit për të ruajtur kushtet e favorshme për rritjen e vet.
Vendi i këtij zbulimi në shkencën bashkëkohore
Studimi është publikuar në revistën shkencore Neuron dhe është rezultat i bashkëpunimit ndërmjet institucioneve kërkimore të Universitetit McMaster dhe Spitalit për Fëmijë. Autorët theksojnë se kuptimi i komunikimit ndërqelizor në mjedisin tumoral përbën një hap kyç drejt zhvillimit të strategjive të reja terapeutike, pasi glioblastoma nuk mbështetet vetëm në mutacionet e veta, por edhe në ndërveprimin aktiv me qelizat përreth të trurit.
Këto gjetje lidhen me një studim të mëparshëm të të njëjtit grup shkencor, të publikuar në vitin 2024 në Nature Medicine, ku u tregua se qelizat tumorale mund të shfrytëzojnë mekanizmat zhvillimorë të migrimit të qelizave në tru për të lehtësuar pushtimin e indit përreth. Të marra së bashku, këto punime e zhvendosin fokusin nga studimi i izoluar i qelizës tumorale drejt kuptimit të rrjetit kompleks të proceseve biologjike që i mundësojnë asaj mbijetesë, përshtatje dhe përhapje,
transmeton gazeta "Kosova Sot Online".
Pse ky zbulim është i rëndësishëm për kuptimin e glioblastomës
Vlera më e madhe e këtij zbulimi qëndron në faktin se ai e zhvendos vëmendjen nga pyetja se si të shkatërrohen qelizat tumorale, te pyetja se si tumori i mban kushtet që i lejojnë të mbijetojë vazhdimisht. Nëse oligodendrocitet në mjedisin tumoral shndërrohen në bashkëpunëtorë aktivë, atëherë strategjia terapeutike nuk ka pse të synojë vetëm tumorin, por edhe infrastrukturën e tij të komunikimit. Dhe kur CCR5 shfaqet si objektiv, hapet një mundësi reale që farmakologjia e njohur e një ilaçi tashmë ekzistues të testohet në një kontekst të ri.
(Kosova Sot Online)
