A e keni ditur se kanceri mund të prekë pjesë të ndryshme të trupit?

Kanceri bën që qelizat të ndahen në mënyrë të pakontrolluar. Kjo mund të çojë në formimin e tumoreve, dëmtimin e sistemit imunitar dhe probleme të tjera që mund të jenë fatale, transmeton gazeta "Kosova Sot Online".

Kanceri mund të prekë pjesë të ndryshme të trupit, si gjoksi, mushkëritë, prostata dhe lëkura.

Në këtë artikull, shqyrtojmë llojet e kancerit, mënyrën se si zhvillohet sëmundja dhe si mund ta trajtojnë mjekët atë. Po ashtu, analizojmë lloje të ndryshme të kancerit dhe ecurinë e sëmundjes. Në fund, u përgjigjemi disa pyetjeve të shpeshta rreth kancerit.

Kanceri është një term i gjerë. Ai përshkruan sëmundjen që shfaqet kur ndryshimet qelizore shkaktojnë rritje dhe ndarje të pakontrolluar të qelizave.

Disa lloje kanceri shkaktojnë rritje të shpejtë të qelizave, ndërsa të tjerë bëjnë që qelizat të rriten dhe të ndahen më ngadalë.

Disa forma kanceri rezultojnë në rritje të dukshme të quajtura tumore, ndërsa të tjera, si leucemia, nuk formojnë tumore.

Shumica e qelizave të trupit kanë funksione specifike dhe një jetëgjatësi të përcaktuar. Vdekja e qelizave është pjesë e një procesi natyror dhe të dobishëm, të cilin profesionistët e shëndetësisë e quajnë apoptozë.

Një qelizë merr sinjale për të vdekur, në mënyrë që trupi ta zëvendësojë atë me një qelizë më të re që funksionon më mirë. Qelizat kancerogjene nuk i kanë mekanizmat që u tregojnë të ndalojnë ndarjen dhe të vdesin.

Si pasojë, ato grumbullohen në trup, duke përdorur oksigjenin dhe lëndët ushqyese që normalisht do të ushqenin qelizat e tjera. Qelizat kancerogjene mund të formojnë tumore, të dëmtojnë sistemin imunitar dhe të shkaktojnë ndryshime të tjera që pengojnë funksionimin normal të trupit.

Qelizat kancerogjene mund të shfaqen në një zonë dhe më pas të përhapen përmes nyjeve limfatike, të cilat janë grumbuj qelizash imunitare të vendosura në të gjithë trupin.

Shkaqet

Ka shumë shkaqe të kancerit, dhe disa prej tyre janë të parandalueshme.

Faktorët e rrezikut

Faktorët e parandalueshëm të rrezikut për kancer përfshijnë:

pirjen e duhanit

konsumimin e tepruar të alkoolit

peshën e tepërt trupore

mungesën e aktivitetit fizik

ushqyerjen e dobët

infeksionin me virusin e papillomës njerëzore (HPV)

Faktorë të tjerë rreziku për kancer nuk janë të parandalueshëm. Aktualisht, faktori më i rëndësishëm i rrezikut që nuk mund të parandalohet është mosha. Sipas Shoqatës Amerikane të Kancerit (ACS), mjekët në Shtetet e Bashkuara diagnostikojnë 88% të rasteve të kancerit te personat e moshës 50 vjeç ose më të mëdhenj.

A është kanceri gjenetik?

Faktorët gjenetikë mund të kontribuojnë në zhvillimin e kancerit.

Kodi gjenetik i një personi u tregon qelizave kur të ndahen dhe kur të vdesin. Ndryshimet në gjene mund të çojnë në udhëzime të gabuara, dhe si rezultat mund të zhvillohet kanceri.

Gjenet ndikojnë gjithashtu në prodhimin e proteinave nga qelizat, dhe proteinat mbartin shumë nga udhëzimet për rritjen dhe ndarjen qelizore.

Disa gjene ndryshojnë proteinat që zakonisht riparojnë qelizat e dëmtuara. Kjo mund të çojë në një predispozitë për kancer. Nëse një prind i ka këto gjene, ai ose ajo mund t’ua transmetojë udhëzimet e ndryshuara pasardhësve. Një mjek mund ta quajë këtë një mutacion gjenetik të trashëguar.

Këto mutacione mund të kontribuojnë në zhvillimin e deri në 10% të rasteve të kancerit.

Disa mutacione gjenetike që rrisin rrezikun për zhvillimin e kancerit ndodhin pas lindjes. Profesionistët e shëndetësisë i quajnë këto ndryshime mutacione gjenetike të fituara. Shkaqet e mundshme përfshijnë pirjen e duhanit dhe ekspozimin në diell. Këto ndryshime gjenetike shkaktojnë kancer më shpesh sesa mutacionet e trashëguara, transmeton gazeta "Kosova Sot Online".

Ndryshime të tjera që mund të çojnë në kancer ndodhin në sinjalet kimike që përcaktojnë se si qelizat aktivizojnë ose çaktivizojnë gjene të caktuara. Mjekët i quajnë këto ndryshime epigjenetike.

(Kosova Sot Online)