Macron do ta paraqesë vizionin bërthamor
Presidenti Emmanuel Macron do ta përditësojë doktrinën bërthamore të Francës të hënën, duke përjashtuar kontrollin e përbashkët europian, ndërsa do ta paraqesë atë që Parisi mund t’u ofrojë aleatëve të shqetësuar për besueshmërinë e ombrellës bërthamore të SHBA-së nën Presidentin Donald Trump, transmeton gazeta "Kosova Sot Online".
Megjithëse Franca dhe Britania janë të dyja fuqi bërthamore, shumica e vendeve europiane mbështeten kryesisht te Shtetet e Bashkuara për ta frenuar çdo kundërshtar të mundshëm – një shtyllë dekadash e sigurisë transatlantike.
Por afrimi i Trumpit me Rusinë lidhur me luftën në Ukrainë dhe qëndrimi i tij më i ashpër ndaj aleatëve tradicionalë – përfshirë kërcënimet për ta marrë Grenlandën, një territor autonom i aleatit të NATO-s, Danimarkës – kanë tronditur qeveritë europiane.
Më herët këtë muaj në Mynih, kancelari gjerman Friedrich Merz tha se Berlini ka hapur diskutime me Francën për një parandalim të mundshëm bërthamor europian, diçka që Macron tha se duhet të jetë një “qasje holistike e mbrojtjes dhe sigurisë”.
Shtete të tjera, përfshirë vendet nordike tradicionalisht pro-SHBA, kanë shprehur me kujdes interes.
PYETJE MBI KAPACITETET FRANCEZE
Megjithatë, zyrtarë europianë në mënyrë private vënë në dyshim se deri ku mund të shtrihet arsenali i Francës për ta mbrojtur kontinentin. Shqetësimet përfshijnë ndarjen e kostove, çështjen se kush do t’i kontrollonte vendimet për lëshimin, dhe nëse përqendrimi te forcat bërthamore rrezikon t’i lërë në hije investimet urgjentisht të nevojshme në kapacitetet konvencionale.
Franca shpenzon rreth 5.6 miliardë euro (6.04 miliardë dollarë) në vit për ta mirëmbajtur rezervën e saj prej 290 armësh të lëshuara nga nëndetëset dhe nga ajri – arsenali i katërt më i madh në botë.
“Për Europën, nëse vërtet dëshironi të veproni vetëm… duhet ta ndërtoni kapacitetin tuaj bërthamor. Kjo kushton miliarda e miliarda euro”, tha Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte para Parlamentit Europian në janar.
“Do të humbnit garantuesin përfundimtar të lirisë sonë, që është ombrella bërthamore e SHBA-së”.
Sipas vlerësimeve të ekspertëve, si pjesë e parandalimit bërthamor të NATO-s, SHBA-ja vendos rreth 100 bomba bërthamore në total në Belgjikë, Gjermani, Itali, Holandë dhe Turqi.
Në rast konflikti, forcat ajrore të këtyre vendeve jo-bërthamore do të transportonin bombat e SHBA-së, sipas të ashtuquajturës doktrinë e “ndarjes bërthamore”.
(Kosova Sot Online)
