Lexoni edhe:
Shqiptari Maqastena po vazhdon të mbahet në burgun e Serbisë
Mania për të përdorur fjalë të huaja, po dëmton gjuhën shqipe
Gjuha shqipe, që prej periudhës së dokumentimit të saj në formën e shkruar, i është nënshtruar një evolucioni të vazhdueshëm. Që në veprat e autorëve të hershëm ruajtja, pasurimi dhe zhvillimi i gjuhës ka qenë një shqetësim kryesor.
Por si është gjuha shqipe në ditët e sotme? Cilat janë sfidat e saj përballë trysnisë së globalizmit?
Për të identifikuar problemet e gjuhës, gjuhëtarët kanë folur për të kuptuar më mirë se çfarë po ndodh me gjuhën sot.
Për studiuesen Mimoza Kore një ndër problemet e gjuhës është shpërdorimi nga ligjëruesit e saj.
“Gjuha jonë është pasuria më e madhe që kemi trashëguar, i vetmi shënjues etnik që bashkon gjithë shqiptarët, prandaj kujdesi për të i takon gjithë shoqërisë. Si shumë gjuhë të tjera edhe shqipja ka problemet e saj, të cilat herë vinë nga trysnia e jashtme, e herë nga shpërdorimi i ligjëruesve të saj”, shprehet Kore.
Kore thotë se një ndër sfidat më të dukshme është përdorimi i fjalëve të huaja dhe përftesat klishe të përdorura dhe nga intelektualë si politikanë e gazetarë, vetëm për t’i lënë mbresa publikut, pa u fokusuar te thelbi i asaj që kumtohet.
“Duke qenë se shqipja, veçanërisht dekadat e fundit, i është dashur të përballojë zhvillimin e përgjithshëm të shoqërisë sonë në planin e ekonomisë së tregut si dhe në atë të rendit të ri politik demokratik, ajo u pasurua dhe vazhdon të pasurohet me fjalë të brumit të shqipes, por fatkeqësisht edhe me fjalë të huaja të hyra pa kriter. Anglishtja lingua franca e kohëve të sotme po vërshon në gjuhën e të rinjve me leksema e shprehje gjuhësore. Një problem tjetër që vihet re, veçanërisht në moshat e reja, është përdorimi i përftesave klishe, pështjellim i mendimit jo i ndërtuar mirë gjuhësisht, dëshira për t’i lënë mbresa publikut (apo tjetrit) pa vënë në pah thelbin e asaj që do të kumtohet, e sigurisht shoqëruar kjo me ndërtime të pasakta sintaksore. Ndërtohen nga politikanë e gazetarë, fjali si në gjuhën e huaj jo sipas tipologjisë së gjuhës shqipe”, shprehet ajo ndërsa thekson se “Këto problemeve e të tjera si këto duhet t’i ndalë edukimi shkollor”.
Edhe për përgjegjësin e Departamentit të Gjuhës Shqipe dhe gjuhëtarin, Shezai Rrokaj, një ndër problemet që has gjuha shqipe janë fjalët e huaja si pasojë e hapjes së shoqërisë ndaj globalizmit.
“Ndryshimet politike e shoqërore e hapën shoqërinë shqiptare ndaj globalizmit, gjë u shoqërua me një trysni të madhe të fjalëve dhe strukturave gjuhësore të huaja në gjuhën amtare. Edhe për gjuhë e popuj të ndryshëm, në fazën e parë të hapjes trysnia goditëse gjuhësore e gjuhës ardhëse është më e fortë sesa aftësia qëndrestare e gjuhës pritëse”, shprehet Rrokaj.
(Kosova Sot Online)
