Paradoksi i figurës së errët të pushtetit

Nga Isuf Bajraktari
Ky shkrim nuk synon të analizojë një figurë apo ngjarje të veçantë politike, por të reflektojë mbi një model pushteti që po bëhet gjithnjë e më i pranueshëm në ndërgjegjen publike.

Letërsia na ka mësuar se jo çdo figurë e errët është e zbrazët dhe se jo çdo faj është i thjeshtë për t’u gjykuar.
Heroi letrar moralisht i diskutueshëm na tërheq, sepse na fut në labirintin e brendshëm të njeriut, aty ku ambicia,
frika dhe rrethanat përplasen me ndërgjegjen. Por kur i njëjti paradoks zbret nga faqja e librit në skenën e politikës,
ai ndryshon natyrë: humb funksionin reflektues dhe fiton rrezik shoqëror.

Në hapësirën publike të ditëve tona, veçanërisht në dekadën e tretë të shekullit XXI, shfaqet gjithnjë e më qartë një figurë politike problematike.
Ajo është pa emër të përveçëm, por me tipare të njohura. Flet me siguri, sundon me qetësi dhe mbijeton me mjeshtëri.
Nuk paraqitet si model virtyti, por si zgjidhje funksionale. Nuk premton moral, por stabilitet. Nuk kërkon admirim, por durim.

Këtu lind paradoksi.

Në jetën e përditshme, një sjellje e tillë do të refuzohej pa hezitim. Në politikë, përkundrazi, ajo tolerohet, relativizohet, madje edhe mbrohet.
Jo sepse është e mirë, por sepse perceptohet si e pashmangshme. Kështu, ajo shndërrohet në një hije të përhershme të pushtetit,
që ecën paralel me institucionet dhe i mbijeton çdo stuhie morale.

Ndryshe nga heroi letrar moralisht i diskutueshëm, i cili zgjon empati sepse na rrëfen brishtësinë e vet, figura politike e errët nuk rrëfen; ajo menaxhon.
Nuk kërkon mirëkuptim etik, por pajtim pragmatik. Nuk na fton të reflektojmë, por të përshtatemi.
Nuk na hap botën e saj të brendshme, por na imponon realitetin e saj të jashtëm.

Në këtë proces të heshtur, shoqëria fillon të humbasë ndjeshmërinë morale. Skandali nuk trondit më si dikur, fjala e rëndë nuk alarmon më,
shkelja e normës nuk përjetohet më si përjashtim, por si rutinë. Ajo që dikur do të ishte e papranueshme, sot pranohet si pjesë e peizazhit politik,
si një re e ulët që nuk largohet, por me të cilën mësohemi të jetojmë.

Këtu paradoksi bëhet i rrezikshëm.

Në letërsi, paradoksi na pasuron: na mëson të mos gjykojmë shpejt dhe të kuptojmë kompleksitetin e njeriut.
Në politikë, i njëjti mekanizëm prodhon të kundërtën – mpirje morale.
Qytetari nuk pyet më “a është e drejtë?”, por “a funksionon?”. Morali zëvendësohet nga kalkulimi, ndërgjegjja nga lodhja.

Figura politike problematike mbijeton pikërisht në këtë terren të rraskapitur etik.
Ajo nuk ka nevojë të jetë shembull; i mjafton të jetë më e fortë se zhgënjimi.
Sa herë që qytetari thotë “nuk ka alternativë”, ajo fiton një mandat të heshtur.

Në fund, paradoksi i saj është i thjeshtë dhe i ftohtë: ajo që e errëson moralin publik ushqehet nga mungesa e dritës morale.
Letërsia na mëson të kuptojmë njeriun. Politika, nëse heq dorë nga kërkesa morale, rrezikon të na mësojë diçka më të dhimbshme:
se mund të jetojmë edhe pa të. Dhe ky është paradoksi që nuk duhet pranuar si normalitet.

Shkrimet në këtë rubrikë nuk shprehin qëndrimet e gazetës "Kosova Sot Online".