Në Kosovë lufta vazhdon të jetë pjesë aktive e përplasjeve politike

Shkruan: ANALISTI-Arsim Haziri

Në pamje të parë, protesta kundër ekspozitës mund të perceptohet si një reagim spontan qytetar për mbrojtjen e dinjitetit të luftës. Megjithatë, momenti kur në të përfshihen hapur aktorë politikë e ndryshon natyrën e saj: nga një reagim qytetar, ajo kalon në një akt të organizuar me prapavijë politike.

Lexoni edhe:

Zeqa: Natasha Kandiç po tenton të mbrojë standardet profesionale dhe të vërtetën historike

-Kjo tregon se nuk kemi të bëjmë vetëm me shqetësime mbi pasaktësitë e ekspozitës së drejtuar nga Shkëlzen Gashi, por me një mobilizim që lidhet drejtpërdrejt me interesat dhe përplasjet politike. Si rrjedhojë, protesta merr funksionin e një mjeti presioni ndaj pushtetit të udhëhequr nga Albin Kurti, më shumë sesa një kërkesë e pastër për saktësi historike.

Në këtë mënyrë, çështja zhvendoset nga dimensioni i saj fillestar dhe futet në një kornizë tjetër: lufta si instrument mobilizimi politik.

Rasti i ekspozitës politizohet edhe për shkak të lidhjes së Shkëlzen Gashit me pushtetin si ish-këshilltar i Albin Kurtit. Kjo bën që ekspozita të mos shihet vetëm si iniciativë kulturore apo historike, por si një zgjatim i mundshëm i një kampi politik. Për rrjedhojë, reagimi ndaj saj nuk mbetet vetëm kritikë për përmbajtjen, por merr edhe karakter të qartë politik kundër qeverisë.

Në këtë kontekst, opozita gjen një terren të favorshëm: një temë jashtëzakonisht të ndjeshme si lufta, një figurë të lidhur me qeverinë dhe një moment politik të tensionuar. Kjo i krijon mundësi që rasti të shfrytëzohet përtej kritikës individuale, duke synuar dobësimin e legjitimitetit të pushtetit në tërësi.

Këtu ndërthuret edhe dimensioni tjetër: kriza politike rreth zgjedhjes së presidentit dhe mosvotimit të kandidatit të Lëvizjes VETËVENDOSJE!. Në rrethana të tilla, çdo debat i madh publik shndërrohet lehtësisht në faktor për përshkallëzim politik. Ekspozita, në këtë kuptim, nuk është domosdoshmërisht shkaku i krizës, por një katalizator që e përshpejton atë.

Kjo ndjek një logjikë të njohur politike: kur një kundërshtar nuk mund të rrëzohet drejtpërdrejt, kërkohen momente ku ai mund të dobësohet në perceptimin publik. Dhe çështjet që prekin emocionet kolektive – si lufta – janë ndër më efektivet për këtë qëllim.

Megjithatë, përdorimi i luftës në këtë mënyrë sjell pasoja të dyfishta. Nga njëra anë, dëmtohet e vërteta historike, sepse vëmendja largohet nga faktet dhe përqendrohet te interpretimet që u shërbejnë interesave politike. Nga ana tjetër, dëmtohet vetë cilësia e debatit publik, i cili largohet nga racionaliteti dhe zhytet në polarizim emocional.

Në këtë kontekst, çështja e ekspozitës shndërrohet në një pretekst shumëfunksional: për një pjesë të shoqërisë si reagim emocional për mbrojtjen e luftës; për opozitën si mjet presioni politik; për pushtetin si situatë mbrojtëse që kërkon reagim taktik.

Thelbi i problemit mbetet i njëjtë: në mungesë të një baze të qëndrueshme dhe të institucionalizuar të së vërtetës, çdo debat mbi luftën bëhet lehtësisht i manipulueshëm.

Po të ekzistonte një dokumentim i plotë, i verifikuar dhe i pranuar institucionalisht, situata do të ishte krejt tjetër: pasaktësitë do të korrigjoheshin lehtë, përgjegjësia nuk do të binte mbi individë dhe hapësira për instrumentalizim politik do të ishte shumë më e kufizuar.

Por përderisa kjo mungon, çdo çështje e ndjeshme mbetet e hapur për interpretim dhe përdorim politik. Prandaj, ajo që po ndodh nuk është rastësi, por pasojë e ndërthurjes së dy boshllëqeve: atij institucional dhe atij politik.

Dhe kur këto dy boshllëqe përputhen, çdo ngjarje si kjo e ekspozitës shndërrohet lehtësisht në pikë tensioni. Në fund, mbetet një realitet i qartë: Në Kosovë, lufta ende nuk është vetëm pjesë e së kaluarës ajo vazhdon të jetë pjesë aktive e përplasjeve politike në të tashmen.

Shkrimet në këtë rubrikë nuk shprehin qëndrimet e gazetës "Kosova Sot Online".