Një qeveri që del nga një proces zgjedhor pa besim të plotë qytetar do të ketë kapacitet të kufizuar për reforma

Shkruan: ANALISTI-Qani Shabani

Zgjedhjet e 28 dhjetorit po afrohen në një klimë të rënduar ekonomike dhe politike, ku qytetarët përballen me shtrenjtim të jetesës, pasiguri financiare dhe një ndjenjë të thellë mosbesimi ndaj institucioneve. Inflacioni i vazhdueshëm ka gërryer fuqinë blerëse, ndërsa liderët partiakë vazhdojnë të artikulojnë premtime që shpesh nuk përputhen me kapacitetet reale financiare dhe institucionale të shtetit. Në këtë kontekst, zgjedhjet nuk paraqiten thjesht si një proces rutinë demokratik, por si një moment prove për seriozitetin dhe funksionalitetin e sistemit politik.

Lexoni edhe:

Mjerisht janë po këto parti e politikanë dhe servilët e tyre që i kanë mbërthyer të gjitha institucionet e shtetit

-Fushata elektorale dominohet nga masa të shpejta dhe selektive, të dizajnuara për të prodhuar efekt elektoral afatshkurtër. Rritje pagash për sektorë të caktuar, mbështetje sociale të fragmentuara dhe projekte të mëdha pa garanci reale dhe pa plane të qarta zbatimi krijojnë iluzionin e përkujdesjes shtetërore, por në thelb thellojnë ndarjen mes qytetarëve. Sektori privat, i cili mban barrën kryesore të ekonomisë dhe punësimit, mbetet kryesisht jashtë vëmendjes politike, duke e bërë diskursin parazgjedhor të shkëputur nga realiteti ekonomik.

Në planin institucional, zgjedhjet zhvillohen në një ambient me deficit të theksuar besimi nga ana e qytetarëve. Administrata publike perceptohet si e politizuar, ndërsa klientelizmi dhe përdorimi partiak i institucioneve janë shndërruar në praktika të normalizuara. Ky realitet e dobëson legjitimitetin e çdo qeverie të ardhshme dhe krijon rrezikun që rezultati zgjedhor të prodhojë stabilitet formal, por jo funksional.

Nga këndvështrimi politik, 28 dhjetori përfaqëson një test për vetëdijen qytetare. Qytetarët ndodhen përballë një zgjedhjeje thelbësore: të votojnë për vazhdimësinë e një modeli qeverisjeje që menaxhon krizat pa i zgjidhur ato, apo ta përdorin votën si instrument për të kërkuar institucione funksionale, profesionalizëm dhe llogaridhënie. Sjellja elektorale do të tregojë nëse vota mbetet reagim emocional ndaj premtimeve elektorale, apo shndërrohet në një akt racional politik.

Nga pikëpamja strategjike, rreziku më i madh i këtyre zgjedhjeve nuk lidhet domosdoshmërisht me ndryshimin ose mosndryshimin e pushtetit, por me mungesën e reformave pas zgjedhjeve. Një qeveri që del nga një proces zgjedhor pa besim të plotë qytetar do të ketë kapacitet të kufizuar për reforma të thella strukturore dhe do të mbështetet kryesisht në politika të përkohshme për të ruajtur stabilitetin. Kjo e mban shtetin në një cikël të vazhdueshëm improvizimi politik dhe menaxhimi krizash.

Megjithatë, zgjedhjet ofrojnë edhe një mundësi reale për rikonfigurim politik. Një votë e vetëdijshme, e orientuar drejt përgjegjësisë institucionale dhe politikave gjithëpërfshirëse, mund të dërgojë një mesazh të qartë kundër klientelizmit, premtimeve boshe dhe përdorimit selektiv të shtetit. Në këtë kuptim, qytetarët nuk janë vetëm votues, por faktorë kyç të stabilitetit dhe drejtimit të ardhshëm politik.

Në përfundim, 28 dhjetori është më shumë se një datë zgjedhore. Ai përfaqëson një moment vendimtar për të përcaktuar nëse politika do të vazhdojë të funksionojë mbi bazën e interesave afatshkurtra partiake, apo nëse do të hapet rruga për një model qeverisjeje të bazuar në institucione të forta, politika reale dhe besim qytetar. Pesha e këtyre zgjedhjeve shkon përtej mandatit të ardhshëm – ajo prek vetë cilësinë e demokracisë dhe funksionimin e shtetit.

Shkrimet në këtë rubrikë nuk shprehin qëndrimet e gazetës "Kosova Sot Online".