DORËSHKRIMI I PARË SERB PËR SKENDERBEUN MË 1778
Prof. dr. Hakif Bajrami
Nga Akademik Prof dr Hakif Bajarmi
Parahistoria, shkaqet, shkasi dhe pasojat-çka, si dhe pse u shkrua?
Çka, si dhe pse ka ndodhë historia-sepse njeriu është shkrirë në të!
TEODOSIE, HISTORI PËR GJERGJ CRNOJEVIQ-SKENDERBEUN, (Dorëshkrim 1778 ,f 206;Autori I dorëshkrimit vrehet se ka për qëllim permanent përvetësimin e historisë shqiptare, e si konsekvencë e atij përvetësimi, pason okupimi I trojeve shqiptare, për të dal Serbia në det. Mjrishtë ky orientim politik dhe kishtar Serbian, është përkrahur nga Kryqzata Evropiane deri në ditët e sotme, dhe, nuk ka shenja se do të pushojë!.
Disa shkrolagji Serbian e të tjerë, Skenderbeun kanë filluar ta trajtojnë si: I krishterë, ostodoks, katolik apo muslian. Këtij realiteti të kohës ia shtojnë faktin se e ama, nuk ishte arbanase. Po shtrohet pyetja kush e kurorzoi Stefan Nemanjen. E kurorëzoi emisari I Vtikanit. Po cilat ishin nënat dhe gjyshet e sundimtarëve serbianë, bullgarë apo grekë e të tejrë. Ishin gati të gjitha greke dhe italiane. Po a ishte çdo principatë serbiane aq harmonike me tjetrën. Jo nuk ishin. Madje vllau I Shen Savës dihet se ia nxorri sytë, se ka pasë vrasje në mes tyre, se Car Dushani e ka helmos babain për karrikë dhe kështu me radhë. Dihet se Princ Dushani u bë Car më 1346. Carevina e tij ka zgjatë deri më 1355, pra 4 muaj më pak se 9 vjet. E vërteta edhe para tij Kisha Serbe (1219) ishte me një autonomi. Por shtrohet pyetja kush i kurorzonte në një hapësirë prej 23000 kilometra katror siperfaqe nga “gjashtë mbretër”, prej të cilëve asnjeri nuk është quajtur serb. Edhe më sakt, në Kodin e Dushanit i publikuar më 1349 (i posedoi TETË (8) varianta në origjianl dhe të përkthyera serbisht, në asnjë vend nuk shkruhet fjala serb me GERMË të MADHE. Ndërsa fjala ARBANAS kudo që shkruhet në të TETË VARIANTAT shkruhet me germë të madhe. Në këtë vegë filozofike, mshihet një misterje e që është çështje publike- e njohur se në sundimin e shkurtër të Car Dushanit si “CAR SRBA, ARBANASA I GRKA” pati filluar një etapë shumë e egër e KONVETIMIT fetar dhe e NDRYSHIMIT MASIV të emrave të arbansëve në emra sllavë. Edhe më keq, askush nuk kishte të drejtë të flasi në gjuhën e vet, publikisht,madje edhe në familje. Ishte kjo e mundur sepse të gjithë princat serbë nga dy e tri herë janë konvertuar, herë me Romën e herë me Bizantin. Këtë metamorfozë fetare e kanë konsumuar edhe princat arbanas. E për moszbardhjën e realitetit tyre fetar fajtor është robëria dhe mosinteresimi i Arbanasëve që të kanë alfabet, sepse u mjaftonte latinishtja e cila ishte gjuhë zyrtare e komunikimit me të tjerët në tërë Kontinnetin; fajtor është edhe shkrimi arab ndaj të cilit u krijua një fetish sepse KURANI ishte i shkruar arabisht me germa arabe dhe çdo gjenratë ia përcillte asaj vijues se: “Të mjfton dituria që është në KURAN, të mjafton shkrimi me germa arabe”. Në këtë drejtim Skenderbeu i ka përjetuar të gjitha shkrimet, atë arab, atë latin dhe atë biznatin. Po mos t` i njihte të TRIA shkelqyeshëm nuk do të bëhej SKENDERBE, aluzion i LEKËS –ALEKSANDRIT MADH që kishte origjinë ILIRE.
studiohet nometimi: PRIMUS INTER PARES dhe PRIMO GENITURA, për ta trashëguar dike, martesa nuk guxonte të ndodhë për shtresën princore me gjininë e njejtë, dhe me ata të principatës (brenda fisit). Pra baba i Skenderbeut nuk ka pasë leje të martohet me një arbanase. Dokumnetet shpiejnë se bashkshortja e Gjon Kastriotit ishte vllëhe (ilire gjysëm e romanizuar, ose sllavobizantine e romanizuar). Edhe në kohën moderne (sot) asnjë mbrret apo princ nuk martohet me femrën e popullit-kombit vet.
Atëherë si mund të përjashtohet martesa e një princi shqiptar me një arbanase. Jo atëbotë një mundësi e tillë ishte jo e lejuar nga kanonet, adetet dhe zakonet e fisit.Ne do të përqëndrohemi këtu për ta zbardhur një përpiekje serbiane për ta përvetësuar Heroin Kombëtar të Shqiptarëve, Gjergj Kastriotin- Skenderbeun. Nuk do t` ia arrijnë, sepse ky vigan është promovuar me luftën e tij dhe tërë epoka e tij quhet në hsotoriografi, Shteti I Skenderbut. Ta mësojmë më detalishtë.
ANALIZA
Ky dorëshkrim, pas leximit të vëmendëshem, vrehet se është shkruar me kërkesë të Kishës Ostodokese Serbe, me qëllim që Gjergj Kastrioti Skenderbu të sllavizohet, duke e ditur fare mirë se Heroi Kombëtar I Shqiptarëve ishte Kapidan i shtetit shqiptar 1443-1468 me qendër Krujë. Autori I dërëshkrimit Serbian me qellim e pshtejllon Gjergj Kastriotin –Skenderbeun me Gjergj Crnojeviqin –Sknderbegun që ishte sanxhakbe malazez me qendër në Zhablak nga viti 1513-1529.1(1.Istoriski Leksiokn, Beograd 1976, f.639).Në dokumente thuhet se Gjergj Kastrioti Skenderbu bëri TRI here marrëveshje me Padishahun. Nëse mbështetemi në Sheriat, duhet të shtrojmë pyetjen ato marrëvshje a ishin armapushuim apo cilsoheshin se paqësore. Nëse kanë qenë paqësore, atëherë Sulltani nuk ka pasë të drejtë me një të krishterë të lidhë paqe, por vetëm armëpushim. Nëse ka lidhur paqe, Skenderbeu ka mundur të lidhë atë vetëm si musliman, asesi ndryshe. Turqit sot duhet t` I publikonjë teketet e atyre marrëveshjeve për hir të histories. Nëse Sknderbeu ka lidhë armpushim, atëherë ai ishte I krishterë dhe këtu nuk ka çak të bisedohet.
Me që fillim e mbarim vrehet në dorëshkrim fryma propotente kishtare sebiane, po i themi dy fjalë për jetën e asaj-kishës. Më 1219 pas mizorive në mes princave Serbian, themlohet nga Rastko (Shen Sava) Kisha Autoqefale Serbiane me qendër në Zhiçë. Autoqefalia e saj do të pushojë me shkatrrimin definitiv të Perandorisë Dushanit më 1355. Pas kësaj kohe kjo kishë vetëm ishte nominalisht “reale”, sepse princat Serbian as që e pranonin të gjithë, duke aspiruatr dikush kah Konstandinopoja, dikush kah Roma, që ishte një luftë permanente e që vazhdon pa nderprerë. KAS (Kisha Autoqefale Serbe) rithemelohet më 1557 nga partiku Makarie , e lejuar nga Mehmed Sokolloviqi (sllavë I islmaizuar). Më 1776 Prtikana e Pejës sërish shuhet , për ta riaktivizuar sulltani më 1830, e pas kësaj kohe drejtues të saj ishin kryesisht grekët. Mjafton të thuhet se masakra e Valiut Manastirit më 1830 kundër 500 politikanëve (bajraktarëve) shqiptar ishte bërë me intriga të Kishës serbiane, kinse ata po përgatiteshin hakmarrje ndaj Stambollit për shkak të sielljes ndaj Ali Pashë Tepelenës (1820) dhe ndaj Bushatlive të Shkondrës (1828/30). 2.(2.Istoriski Leksikon, f. 639;AS, Koleksioni I Manastirit 1804-1844, që sherbeu për përpilimin e Naçertanisë 1844.).
Në arkivat e Stambollit, Vatikanit, Dubrovnikut, Venedikut, Wjenës, Parisit dhe Londrës gjindet një dokumentacion I pazbuluar për EPOKËN E GJERGJË KASTRIOTIT SKENDERBEUT. Jo vetëm në arkiavt e theksuara, por edhe në Arkivin e Peterburgut, Athinës, Sofjes, Beogradit dhe Budapeshtit gjinden dokumente të pabotuara (dorëshkrime) për Heroin Kombëtar të shqiptarëve. Ato dorëshkrime (dokumente) nuk janë botuar sepse ka ekzsituar shpresa se Shqiptarë nuk do të ketë; se Shqipëria nuk do të themloeht kurrë dhe Gjergj Kastriotin Skenderbeun do ta përvetësojnë si person popujtë dhe shtetet fqinje, kurse shtetet ballkanike dhe evropiane do ta përvetësojnë veprën e tij 25 vjeqare si histori brilante, të një lufte për liri dhe pavarësi; një lufte të drejtë që do t` ia adresojnë Epokës së kryqzatave 1096-1270.3.(3. Krstaski ratovi, dorëshkrim në A. V. I pabotuar me shifër 1054/1096.).
Të gjitha rreshtimet e lartëthekuara janë bërë për të treguar se Arbanasit janë vetëm një episodë e histories që duhet harrohet nga çdo civilizim. Por, nuk ka munguar edhe çasja për ta thenë të vërtetën troç, nga disa skriboman të shkollave të ndryshme evropiane. Lidhur me këtë, ata që e thonë të vërtetën me fakte e kanë bërë dhe e bëjnë distingcionin se kur kanë ardhur Sllavët në pjesën verilindore të Danubit; kur janë instaluar si okupator në Ballkan 4.(4.Prof dr Relja Novakoviq, Odaklje su Srbi doshli na Balkansko Poluostrvo, Beograd,1978, f.5 “Kao deo velike slovenske skupine I Srbi se na istoriskoj pozornici jasnije javljaju relativno kasno, tek na samom poçetku srednjeg veka evropske istorije.. sva nastojanja kada su sloveni krenuli na Balkan ostali su bez jasnijih odgovora; Vizantinski izvori za istoriju naroda Jugoslavije III, Beograd 1966,f. 393;shiqo: Dr Relja Novakoviq, Odaklje su srbi dosli na Balkansko Poluostrvo, Beograd 1978, f. 107; K. Jireçek, J. Radoniq, Istoria Srba, K. 1 Beograd 1981. F. 10-“ Na gornjem Vardaru, Belom Drimu, Kosovu Polju o okolini Nisa bila je otadjbina Dardan, koji se pominju od 284 god, pre Hrista kao hrabri nepriatelji Makodenonaca a docije I Rimljana”).
Trevat iliro-arbanase ishin për shekuj të tërë nën okupimin bizantin. Lidhur me këtë K. Jireçek dhe J. Radoniq konkludojnë se nën sudimin e Stevan Nemajes rasianët lajmërohen në Dardani tek më 1180.5.(5. K. Jireçek, J. Radoniq,Istorija Srba II, Beograd 1981, f. 146-“ ..Posle srpske OKUPACIJE pod Nemanjom 1180 god.brzo su bili naseljeni ovi od prirode bogati krajevi, a osobito tople kotline Belog Drima I Sitinice…”). Lidhur me këtë me themelimin e Zhupanive do të fillojë njëherit edhe një luftë speciale e përkrahur nga Bizanti që popullsia vendase në trevat e Arbërisë, të stabilizohet në ortodokësi, sepse lufta për dominim të Romës përmes pagzimit të zhupanëve, princave dhe kralëve sllavë kishte marrë karakter kryqzate me pasoja tragjike, për vendasit (ARBANASIT dhe VLLAHËT) e lodhur nga sulmet barbare të: Gotëve, Vizigotëve, Hunëve, Avarëve, Mongolëve, Noramnëve dhe sllavëve qergarë në fillim, e më vonë bujq dhe blegtorë.E vërteta sultanët Osman nuk janë të parët që do të provojnë dhe arrijnë ta shkatrrojnë Bizantin. Kryaqzatën e katër (1202-1204 e kanë drejtuar feudalët francez nën drejtimin e Republikës Vendikut. Në ofenziven e tyre është okupuaar Konstandinopoja dhe është themluar Perandria Krishtere Latine. Në këtë kryqzatë kanë marrë pjesë edhe disa shtete të vogla. 6.(6. Enciklopediski leksiokon, Beograd 1970, f. 359;.K.Jireçek, J. Radoniq, Istoria Srba I, Beograd 1981, f. 71 “-U Deçanskoj povelji (oko 1330 godine) postavlja se princip, da planinama niko ne moze imati bastine sem kralja I onih crkava kojima su kraljevi dodelili bastine:Bude li neki vlastelin ili Vlah ili Arbanas tvrdio sa je PASNJAK u planini bio ranije njegova bastina, ima da plati za kaznu kralju 500 ovaca”.). Nga këto fakte që I prezentuam, Serbët historinë e tyre aq e kanë falsifikuar gjatë shekullit XIX, sa që tani mendohet se ajo “histori” është e pakontrstuar, kuptohet prej tyre. Por, në burimet e tyre hasim edhe në këtë kokluzë faktografike:”Kisha e Graçanicës është ndertuar nga mbreti Millutin (1275-1321) në vednin në të cilin ishte një manstir I vjetër nga viti 930”. Ajo kishë ishte e ritit bizantin dhe frekventuesit e saj nuk kishin lidhje me sllavët, por ishin arbanasit autokton.7. (7. Spiridon Goçeviq, Srbija I Makedonija I II 1890, f. 228; shiqo Dorshkrimin, Teodosije, Povest Skenderbega 1778, f.12;f.16-aty).
Historia serbiane që pretendon në një Perandori rasiane nga 1346-1355 vërtetë del qesharake se për më pak se dhejtë vjetë Car Dushani, “paska bërë çudira”. Po le të shiqohet Kanuni I tij I vitit 1349 dhe aty do të mësohet se çfar terrori po përjetonte popullsia që nuk ishte rasiane e që ishin arbanasit, edhe pse në Shkup u kurorzua (1346) si car I Serbëve, Arbanasëve dhe Grekëve. 8(8. Spiridon Gopçeviq, Gornja Arbanija…f 7/8.; Për terrorin ndaj Arbanasëve dhe ndaj atyre që nuk ishin rasianë ortodoks shiqo: Zakonik Cara Stefana Dusana, Struski I Atonski rukopis,Beograd 1975; Studeniçki, Hilandarski, Hodoski I Bistriçki rukopis, Beograd 1981, kapitina popujtë jo “shtetformues dhe pozita e tyre kanunore” me një qëndrim racist shfarosës).
Çka mbeti pas vdekjes së dyshimt të Car Dushanit më 1355, dihet se ajo “Perandori” u bë cop e grim në shumë principata, të cilat ishin në luftë të egër për pushtet. Në këto rrethna disa princa shqiptar duke e parë rrezikun nga sllavizimi do t` I drejtohen Fuqisë së re Osmane me lutje që t` u ndihmojë duke pranuar vazalitet të plotë më 1338 dhe 1348.9. (9. Gjergjë Gashi,Vatikani dhe Arbëria 1700-1992, 1998, f.9. Historikisht është një fakt I dokumentueshëm që sultanët e parë erdhëm në këtë vend me ftesë të princërve arbror, pra jo për të pushtuar e zaptuar Arbërinë, por për ta shuar konfliktin dhe luftën civile ndërmjet princave” –aty; Nexhip P. Alpan-Nesip Kaçi, Shqiptarët në Perandorinë Osmane, Tiranë 1997, f. 11 “ Një kerkesë e madhe e epirotëve nga shkaku I egersive serbe u detyrua të mërgonte në More dhe Peleponez.Lidhur me këtë arbanasit për të shpëtuar nga Bizanti kishin kërkuar ndihmë prej princit Krahinës Ajdinit(Anadoll) Umur Bejit në Anadoli ndihmë më 1336. Nga këto kontakte do të lindë në fillim një miqësi arbaso-osmane sa që në bazë të dokuemnteve në librin etij T. W.Arnold, Përhapja e Islamizimit, 1971, do të shkruaj: “Bashkësinë otomane e kanë siguruar dy krahët: turqit në Lindje (Anadoll) dhe shqiptarët në Perendim (Ballkan).Lidhur me këtë fakt Prof dr Ihsan Dogramaxh, I cli I fliste TETË gjuhë do ta japi një inforamtë se për shqiptarët do të thot: “francezët I quajnë Albanais, anglezët Albanian, kinezët arpania, Italianët albanez, rusët albaniec, grekët alvanos, ndërsa turqit arnavut që do të thot nga persishtja e vjetër, njeri që nuk KTHEHET PRAPA, e Shqipërisë I mbeti emir Arnauvutluk”; Kur shtrohet pyetja kush I joshi osamnlinjët të I hyjnë idesë për depërtim në Ballkan? Askush tjetër përpos Kryqzatat, të cilat aq e dobësuan Bizantin, sidomos më 1202-4 kur e themluan në Konstantinopojë shtetin etyre.Me këtë fakt Bizanti u tregua se është I plagosur dhe sultanët osamnli do të përgatitën deri më 1453, kur pushoi së egziatuari Perandoria byzantine. Mu për këtë mos rënja e Krujës për 25 vjet është një fenomen histiorik, sepse Bizanti bje e Kruja shqiptare JO. Madje Aleanca krishtere psoi katastrofë në Betejën e Maricës më 1371 nga Ushtria e Sulltan Muratit; Nga e njeta ushtri psoi katstrofë (edhe pse nuk ka të dhëna rrelevante se Beteja e Kosovës është zhvilluar fare, fakt ky që unë pajtohem plotësisht qe 43 vjet-hb), si është e mundur që Skenderbeu mos të psoi asnjë disfatë nga ajo ushtri. Edhe një fakt, “Luftën e Kosovës” e ka prodhuar armiqësia Rasiano-bullgare duke u lavdruar Princi Lazar se “Ju bullgarët humbët e ne jo, edhe pse aty (në Maricë) ishin vrarë dy kral rasianë.
Çuditërishtë gjatë lindjes së nacionalizmit modern në shekullin XIX dhe XX e nuk ka gjasa se një dukuri morbide po shuhet as në shekullin XXI po shtrohen dilema se: “Skendebeu a ka qenë I krishterë,a ka qenë ortododks, katolik apo musliman”. Asnjë prove në këtë rrafsh nuk është dokuemntuar se cilit rreligjion I përkiste Gjergj Kastrioti Sknederbeu. Një pjesë e tyre provojnë të nxierrin teorira se vllai I Gjergjit është varrosur në Hilandar, se Babai I Gjergjit u ka dhuruar fëmijëve emra sllave e terma tjera, të cilët për kohën nuk ishin kurrfar befasie.10. (10.Shiqo: Teodosie, Dorshkimi për Skenderbeun, ...f 25.f.82, analiza.)
Në anën tjetër një lagjë e tërë diejtarësh provoin dhe provojnë ta shpallë Gjergjin KATOLIK, sepse me te “paska koamnduar” Papa, se Skenderbeu është varrosur në Lezhë si katolik e prova tjera që shpiejnë ujë në rreshtim rreligjioz, që Heroi kombit ma së pakut e ka shfaqur, që kurrë nuk ka pranuar me asnjë shenjë të identifikohet me marrinat e kryqzatave 1096-1270, e sidomos me dy kryqzatat me fëmijë. Nuk ka luftuar Skenderbeu për fe, por për lirinë e shtetit arbëror, të cilin mendonte, fliste dhe verpoi, se ia ka lënë babi testament, për ta qeverisur dhe pse t` I sherbejë sulltanit, kur kishte mundësi t` I sherbei popullit të vet.11. (11. Dorshkrimi që e konteston përkatësinë e Skenderbeut-Dionisije, Povest Skenderbega 1778, f.66, vetëm renditje fjalësh për të krijuar mjegulli se “Skenderbu është slavë” është një prrallë e soijit të këtyre që sot provojnë ta “avansojnë” Kryeheroin e Shqiptarëve në “luftëtarë” mbrojtës të rreligjionit cili do çoftë. Kjo ndodhë thua se në shekullin e informatikës (shek.XXI), ku informata është fuqi prodhuese, mund të kthehet një realitet në kohën e Kryqzatave. E vërteta edhe sultanët kanë luftuar për pushtime imperiale, por jo për përhapje të fesë islame siç shkruajnë islamistët. Po të ishte ashtu, se lufta bëhej vetëm për fe, kush do të mbetej I krishterë në Edrene, në Sofje, në Selanik, në Nish, në tërë Greqinë dhe Bullgarinë, në Serbi, në Arbëri, në Bosnje, në Mal të Zi, e më në fund në Konstandinopojë?-hb.)
Në anën e polit të TRETË janë rreshtuar ata dijetarë që Osamnëlinë e shohin si “shpëtimtarë”, edhe sot e ai “shpëtim” në fillim kishte të bënte me realitetin, vetëm në shekullin XIV, e që kur të miren në argumentim dokumentet vetëm nga Kodi I Dushanit 1346, atëherë del se denacionalizimi I shqiptarëve ka qenë realitet I mundëshëm. Ai realitet tregohet edhe me faktin se më 1330 në një dokument të botuar nga K. Jireçek tekstualisht thuhet se: “ Nëse një Arbanas ose Vllëh vetëm thot se kullosa ose ara ka qenë e imja, do të denohet 500 copë dele”. Ky fakt tregon se toka ishte shpallë me kanonet e kishës sllave dhe rregullat e zhupanëve e ma në fund e carit për nëntë (9 vjetë 1346-1355), pronë kishtare ose shtetërore. Rrjedhimisht ardhja e Osmanlive si okupator, këtë strukture të qeverisjes sllavo kishtare e ndryshon rrënjsisht dhe Arbanasit dhe Vllëhet, bëhen pronarë të tokave të veta, ashtu si kishin qenë dikur edhe pse prap “toka mbeti e sulltanit në kuptimin ekstrem, erdhi pra fuqia e një okupatori tjetër, I cili nuk bënte dallim në etni, por as në rreligjion në fillim, e më parë dallimet ishin të shumfishta, për mos me thenë se arbanasi ishte një gjysëm skllavi nëse NUK ISHTE VAZAL, pra jo pse nuk ishte dhe nuk pranoi islamin, Dallimi është në mes okupatorëve se nuk kishte të drejtë të flasi shqip as në rrugë e as në familje, në kohën e okupatorit rasian. Aq më pare, kur për 9 vjet Car Dushani emroi drejtuas serb në Mitrovicë, Novoberd, Prizren, Shkodër, Vlorë, Durrës, Berat, Janinë, Manastir, Shkup, Krushefc, Prishtinë dhe Ohër. Lidhur me këtë, në bazë të shënimeve biznatine del se Osmanlinjët së pari shkelën në truallin e Evropës më 1354. Nga kjo kohë Sulltan Murati (……… 1389) me gjenralët: Evrenos Begun, Haxhi Ilbekin, Gazi Fazilin, Lala Shahinin, Halik Çenderlinë, Inxhe Ballabanin, Timurtashin me të bijtë e Mihal Qosës, do të rreshtohet hap pas hapi të stabilizohet në Ballkanin lindor. Së pari, do të stabilizohet duke e shpallë Edrenën kryeqytet. Pastaj në Lumin Maricëmë 1371, do ta korrë fitorën e parë spektakulare mbi një alenacë të detyrueshme ballkanike (krishtero- pagane sepase mbi gjysma e rasianëve ende nuk ishte stabile e me Konstandinopojën a me Vatiaknin, a po me asnjerën, pra as me islamin-sulltanin!-hb). Aty de fakto dhe de jure (më 1371), do ta marin fund gati të gjitha principoatat ballkanike, që ishin themluar pas vdekjes së Stefan Dushanit më 1355. Në Betejën e Maricës më 1371, do ta marrin fund edhe disa principata arbanase që e kundershtoni fenomenin Osman në Ballkan. Në Maricë do të psojnë legjionarët: bullgarë, hungarezë, boshnjak,serb, vllëh, arbanasë. Aty nuk do të merr pjesë Princ Lazari sepse e kishte pranuar VAZALITETIN e Sultanit kohë më pare më 1370. Pas triumfit të Sulltan Muratit në Maricë, strategjia e tij do të drejtohet kah nyeja strategjike NISHI, për shtrirje të reja në Ballkan. Për ta stabilizuar pushtetin në viset e reja më 1365, Sultan Murati do ta lidhë Marrëveshjen e parë tregtare me Raguzën. Dhe më 1375 Sulltan Murati do të stacionohet pa luftë në Naisus (Nish). Aty do ta ndertojë kazermen ushtrake, medresenë dhe për çdo javë gjenralët e tij do të pranojë përfaqsues sidomos arbanasë dhe boshnjakë që aspirojnë ta pranojnë islamin në madhësi familje dhe fisi-feudi. Nga kjo qendër S. Murati do ta detyrojë Princin Lazar që çdo vit të paguaj haraq, për çdo vit nga 1000 ushtarë dhe 1000 njësi argjendi. Në vijim një grup gjenralësh do të drejtohet për ta hulumtuar shtirjen kah Smedereva, për ta siguruar Danubin nga neo vandalët; një grup oficerës osmanli do të drejtoha kah Sarajeva. Të dy grupet me popullsinë që e hasinin do të komunikojnë lashtosllavisht, pra jo serbisht. Zakonisht komunikimi bëhej me të ashtuquajtur kallugjerë. Prej Nishin në drejtim të Prekupës-Kushumlisë-Prishtinës dhe Shkupit, dhe prej Nishit kah Vraja drejtë Bujanofcit e Kuamnovës kah Shkupi gjneralët e Sulltan Muratit, nuk do të munden të mirren vesh me vendasit (lokalitetet e shumta arbanse-hb) JO në gjuhën sllavishte por në një gjuhë të cilën e flisnin mercenarët arbanas në ushtrinë elite të sulltanit, pra në Gjuhën Arbanase-shqipe. Në këto rrethana më 1373, Sulltan Murati do të lidhë paqe me Gjonin e V-të (P), I cili duke pranuar vazalitetin sulltanor ishte I detyruar të paguej një lloj tributi (takes me ushtarë dhe me dukat apo argjend. Ky ishte çmimi-hb). 11.(11.Shiqo: G. Ostrogorski, Vizantisko Arbanaski odnosi 476-1453 dorëshkrim I pabotuar në DASIPB “A. O”; Mustfa Kruja, Shpalime historike, studim I shkruar më 1913 dhe I pabotuar në DASIPB, “Albanski Odsek-tajni deo”; Teodosije, Spriksi rukopis o Skenderbegu 1778, f.102. f. 119.).
Sulltan Murati I kishte tre djem: Bajazitin, Jakupin dhe Sauxhin. Ky I fundit ishte vu në lidhje me dajën e vet grek (bizantin) Andronikun, duke bërë mizori mbi një krahinë afër Selanikut.Si denim S. Murati e verboi në fillim Sauxhin, por kërkoi nga Gjoni V-të ta verboi edhe ai djalin Andronik. Androniku nuk ishte verbuar mirë dhe e rrxoi nga froni babain. Si denim Bizantit (Gjoni V-të pastaj) u detyra t` ia dhuroi Osamnlisë viset evropiane: Selembrinë, Heraklenë, Rodosin dhe Selanikun (1380).12.(12.G. Ostrogorski, Istoria Vizantije, dorëshkrim, pjesa Vizantinsko arbanshki odnosi , e pabotuar; Dorshkrimi Serbian për Skenderbeun-Dinonisije, Srpski rukopis, 1778, f. 151 dhe teori kishtare tjera se Ajasofia është e pamposhtur nga Zoti NEPËRMJET Krishtit!!!, e prrala tjera që I tregoi koha ku peshojnë në shpatën e sultanëve invader-okupues-hb).
LUFTA NË KOJË (ANADOLLI) MË 1385 dhe pse nuk ka pasë fare luftë të Kosovës më 1389?
Në luftën e Kojës më 1385, do të komandojë personalisht Sulltan Murati. Atje, vazalët bullgar (1000 ushtarë) do të luftojnë diniteshëm në anën e sultanit. Por ushtarët sebianë që ishin gjithashtu vazal (1000 ushtarë) do të sillen mizorisht ndaj vendasëve selxhukë. Lidhur me këtë, deri sa Murati gjindej në Kojë (Anadollin lindore) në Toplicë Lazari si vazal, Tvrtko I Bosmjes dhe Shishmani I Bullgarisë si viherr I Sulltanit dhe njëherit vazal I Muratit sepse e kishte humbur luftën më 1371 në Maricë, do të ngrisin kokë. Luftën kundër vazalëve ballkanik do ta nis Ali Pash Çenderliu me 20 000 ushtarë, që t` I sulmojë të gjithë pushtetarët e rrebeluar ballkanas. Në luftë do të vritën 15000 ushtarë të Sulltanit por beteja do të fitohet. Dhe duke i bashkuar “fajet” edhe sielljen e ushtarëve vazal serbë në Kojë, të cilëve, 600 ushtarëve do t` ua hek kokën, 200 do t` I verbojë dhe 200 do t` i verbojë dhe shurdhërojë. Ndeshkimi do ta kryej Gjenerali Ali Çenderliu I cili komandoi me 30 000 ushtarë në jug të Nishit. Aty ushtria sulltanore do të hap mundësinë që përseritë luftën në çdo kohë. 13.(13.G. Ostrogorski, pjesa: Vizantinsko Arbanaski odnosi, dorëshkrim në DASIPB. “A/O”;Serpski rukopis..f,61; Teodosije, Dprëshkrimi për Skenderbeun 1778, f. 96.).
Pas Betejës së Kojës (1385) dhe Toplicës (1386), kur Sulltan Murati filloi t` I denojë një nga një të gjithë kundershtarët, duke e denuar me vdekje ekzkutim në knonop edhe djalin e tretë URUXHIN, pastaj vjehrrin- pushtetarin bullgar Shishmanin (të cilin prap e amnestoi pas një viti izolim në saje të intervenimit të vajzëz së Shishmanit që ishte grua e Sulltan Muratit-hb), në anën tjetër Muratit të Azisë, do t` I kërcnohet Princ Lazari për çka “janë masakruar ushtarët e tij vazal”. Duke zabtuar një discipline të hekurt Sulltan Murati do të lëshojë urdhër që Princ Lazari të sillet para tij në shatorr dhe të gjunjëzohet e pastaj kadilerët të japing verdiktin për fatin e tij. Sulltani, me denime do t` u kërcnohet edhe djemëve Bajazitit dhe Jakupit, nëse sillen mizorishtë ndaj vendasëve arbanas në Toplicë, të cilët filluan të mabjnë qëndrim miqësor ndaj Sulltanit, sepse për dy shekuj ishin detyruar nga princat Serbian dhe sidomos nga Car Dushani, të flasin sllavisht edhe në familje, dhe mos të guxojnë të shprehen se nuk janë sllavë. Madje, shumë prej këtyre malësorëve arbanas në Toplicë, do të pranohen në ushtrimet ushtrake osmane në kazermen e Nishit (nga viti 1375) prej kah do të dalin shumë officer brilant në luftat e mëtejme.14.(14. G. Ostrogorski, Istorija Vizantije, dorëshkrimi I pavotuar, kaptina: Vizantinsko Arbanaski odnosi, f. 281; Teodosije, Dorshkimi për Skenderbeun, “..doklje se prostirala arbanaska plemena prije dolaska turaka; Naisus je arbanaski grad..).
Konflikti I Sulltan Muratit me Princin Lazarin verbalisht, do të metastazojë kur psuan ushtarët vazal në Kojë (1385). Nga kjo kohë Sulltan Murati do ta lëshojë Anadollin dhe do të vëndoset në Jug të Nishit. Nja dy vite do të qëndrojë në Bajë të Kushumlisë. Ndërsa në fillim të vitit 1389 do të i vëndosë 3000 çadra në veri- perendim të Prishtinës, në mbarim të rriedhës së fundit të LLapit në Sitnicë. Sulltani me ushtrinë e tij fantazmë erdhi së pari në Bajën e Kushumlisë.Nga aty vëndosi vrojtore në Kodrën e Vasilit (Vasilefc), në Kullë të Asqerit, në Kalanë e Ballofcit (Laberion), në Kulinë dhe qendrën ushtrake e vëndosi në MERQEZ (në lindje të Besianës _Podujevë e sotme-hb), prej kah I kontrollonte të gjitha anët e Dardanisë. Në vijim u vëndos në fundin e rriedhës së Llpit dhe këtu me 4000 çadra ndërtoi vrojtore në Goleshin e sotën (atëherë Kodra e shpluet; vëndosi vrojtore në Qyçavicë dhe në Kulinë.15.(15. G. Ostrogorski, Vizantinsko Arbanaski odnosi 476-1454, dorëshkrim në DASIPB. “A.O”;Teodosije, Dorëshkrimi për Skenderbun 1778, f. 112.Tregim I Sulejman Xhakës që jetoi 116 vjet; tregim I Bajram Xhakës djal I Sulejmanit që jetoi 105 vjet; tregim I Fejzullah Xhakës që jetoi 85 vjet-ka vdekë më 1965, për ndryshe nip I Murat Xhakës, heroit të luftës antiosmane më 1883.Në këtë shkrim e shtrojmë edhe këtë pyetje për ta shpalosur urrejtjen patologjike serbiane ndaj arbanasëve: si është e mundur që në asnjë “studim” të tyre nuk pranohen në Maricë, apo Kosovë kanë luftuar edhe princat shqiptar, kuptohet në të dy anën ndërluftuese. Përgjegja është fare e thjesht, se historiografia serbiane vuan nga paranoja dhe shovinizmi klefashsit nga viti 1219 e deri më sot-2026.).
Frika e djemëve të Sulltan Muratit nga babai shumë I sinçertë dhe i drejtë
Sulltan Murati ishte HALIFE I Muhamedit, I mësimeve dhe virtyteve të tij rreligjioze. Atë rrugë duhej zabtuar me Sheriat. Mu për këtë,pas ekzekutimit nga S. Murati të djalit I tretë –Sauzhi për paudhpsitë që I kishte bërë e që ishin të denuara nga koha e Profetit Muhamned, nga pozita stretegjike e Kushumlisë, “princi” JAKUP (Djali I dytë I sulltanit-hb) do ta ndërmerr një ekspeditë pa e konsultuar asnjë gjneral, pra as Ballabanin në Fushën e Pollogut, në jug të Tetovës, e as Halifën (Sulltanin) pikërishtë në lokalitetin Vrapçishtë. Aty pasi që popullsia e kishte pranuar ISLAMIN me deshirë, ndaj atyre që kishin rrezistuar princi JAKUP do të sillet me vrazhdësi të paparë. Me të u kthyer Sulltan Murati në trevat e Nishit dhe Toplicës në vieshtë të vitit 1388, jo rastësisht do të informohet për sielljen e djalit Jakup që ishte trasferuar nga një vilajet ku ishte sundimatr, pra jo as në Ballkan; ndaj vendasëve të Rrafshit Tetovës, do të pasojë denimi nga S. Murati. Sulltan Murati si Halife (pra jo kalife)-hb), menjëherë do themlojë një ekip hetues I kadilerëve.Dhe S. Murati do t` ia kufizojë djalit (Jakupit) së pari lëvizjet. Ndërkohë mardhënjet me Princin Lazar dhe Mbretin Shishman (të dy vazalë të sulltanit) do të përkeqësohen sepse nuk kishin tubuar as Shishmani 1000 dukatë dhe as Princ Lazari 1000 njësi argjendi, sa ishin të obliguar, sipas marrëveshjeve për vazalitet. Në këto rrethana, ushtarët “mercenarë” do të kërkojnë shpërblimet e tyre që u takonin me marrëveshje. Në këto rrethana me që Sulltan Murati ishte vëndosur në fillim të prillit në vendin ku sot është Tyrbja e tij, papritmas Jakupi ishte përviedhur nga hetuesit dhe kishte bërë një atentat të “pasuksesëshem” ndaj Babait besnik, intelegjent dhe të drejtë. Në bazë të dokumenteve që i kishte konsultuar G. Ostrogorski, incidenti ndaj Sulltanit famëlartë, nga Jakupi do të ketë ndodhur më 16 qershor 1389. Gjthnjë sipas dorëshkrimit të G. Ostrogorskit, Sulltan Murati do të jetojë edhe pesë ditë. Kështu tërë përgjegjësia do të bie mbi Pajazitin, sepse Jakupi edhe pse do të lirohet, do të mbetet për t` u vëretuar nga delgatët e Pollogut a ka bërë mizori gjithëandej.16.(16.G. Ostrogorski, Dorëshkrimi…; Teodosije, Dorëshkirmi Serbian për Skenderbeun 1778, f. 69; Filip De Mesie, Histria e Bizantit.. që për dy shekjuj ishte doracaku kruesor në Francë dhe më gjerë thot se “Lufta e Kosovës është zhvilluar në Albani”, pra jo në Serbi si pretednon një pjesë e historiografisë sllave, por stacionimi I Sulltan Muratit, pra jo lufta, kishte në Fushën e Mjellmave, që do të thot se Mesie e quan këtë trevë me të drejtë Albani, sepse banohej deri te Nishi me arbanas e që nuk guxonin të quhen arbanas sepse sipas Kodit të Dushanit do të denoheshin pesëfish më ashpër se sa të tjerët-Studio Kanunin e Dushanit në TETË variante, I botuar fototip dhe përkthim në Beograd. Data e botimit është shënuar në këtë studim. ).
Sipas të dhënave sekrete osamen dhe dorëshkrimit të G. Ostrogoskit dhe Teodosijes, Dorëshkrimi për Skenderbeun 1778, f.72, “Lufta e Kosovës” më 28 VI 1389, as që ka ndodhur ndonjëherë. Ajo “luftë” për qellime politike është kamufluar dhe është kthyer në prrallë popash në fillim e gjatë shekullit XVIII, dhe është kthyer në tregim stabil ortodokse gjatë shekullit XIX me falsifikime ordinere, në kohën e lulzimit të kapitalizmit kur për nevoja të tegut ekonimik popullor, krijohet kombi dhe kultura adekvate realiste. Dhe shtrohej pyetja kush nuk I besonte atij “realizmi” që mbulohej me rreligjion dhe “rizorgjimento”. Në realitet, Pajaziti me ushtrinë e madhe që erdhi nga Anadollia, do ta privojë nga jeta vllaun (Pajazitin), por edhe Princ Lazarin dhe ndërkohë do ta gjejë një princ arbanaso-vlleh Mlesh Kopilin, se kinse ky e ka vrarë Sulltan Muratin, për ta hiek një lloj dyshimi edhe nga vetëvetja sepse është dashur ta dij qëllimin e valluat, me të cilin jetonin në të njetin kamp nja tre muaj, dhe ndonjëherë edhe në të njetin shatorr. Kjo prralë mesjetare, do të mbulohet nga popat serb dhe kryqatarët evropian të neverikosur nga koha e Kryqzatave për humbjet e baballarëve të tyre. Kjo prralë shumë shepjtë do të mbulohet me ngjarje tjera të Epokës Imperializmit,të Krizës Lindore, kryesisht në vitin histrik 1878, por në një rrafsh mesjtar, me kohë “ngjarja e pandodhur” do të kalojë në “realitet” të fetishizuar në të dy anët, kuptohet për interesa imperiale.17. (17.Për “luftën e Kosovës” janë konsultuar këto publikime: Hamer, Istorija O.Carstva 1, 2, , sidomos ‘Lufta e Kosovës’; Ashik Pasha Zade thot se Murati I kishte me veti Bajazitin sundimtar në sanxhakun Katahajes (Anadolli), Jakupin (Çelebiun) sundimtar në sanxhakun e Karesit; shiqo: Bitills, Enveriu, Sallakzade, Saddedin, që shkruajnë se koalicioni krishter I kishte 10 000-20 000 ushtarë; Shukurullahu thot se ishin 100 000, Neshriu shton numrin në 500 000 ushtarë; historiografia serbiane e shekullit XX thot se në anën e Princ Lazarit, Vuk Brankoviqit etj ishin 13000 luftetar me armatim të rendë për kohën. Ndërsa për ushtrinë e Sulltan Muratit thuhet se I kishte 45000 ushtarë shumë të profesionalizuar, duke e ndarë “luftën” se është zhvilluar në dy deri tri loklaitete, duke konkluduar se Sulltan Pajaziti me dorë të vet “e vret Princ Lazarin”;Prof Dr Luan Malltezi, Beteja e Fushë-Kosovës…1389 thot se koalicioni krishterë I kishte 20-25000 ushtarë, osmanlia I kishte 30-40 000 ushtarë; Po e shënoi këtu një vargnim që këndohet në LLap edhe sot: “Janë mush malet plot me borë, ec Milloshi me krye në dorë, në qershor”, e dihet a bje borë në qershor e kush mundet me “hecë me kokën e vet të prerë për dhjetë kilometra, deri te mulliri përbri Kulinë;Tani po e llogarisim se janë “vrarë” nja 15000-20 000 ushtarë në të dy anët. Shtrohet pyetja ku janë varret!!!?”;G. Ostrogorski, Dorëshkrimi..f.115; Teodosije, Dorëshkrimi për Skenderbeun…f. 162).
Një parahistori prohoriste për Epokën e Skenderbeut që të kuptohet madhështia e TIJ
Perandoria Romake zgjati 503 vjet; Perandoria Bizantine zgjati 1058 vjet, Perandoria Osamne jetoi 560 vjet.Në këtë kohë janë shenuar PESË periudha të Perandorisë Osmane: Perudha e themlimit 1299-1453; Periudha e lulzimit 1453-1579; Perudha e ngadalsimit 1579-1683; Perudha e dekadencës 1683-1792 dhe Perudha e rrximit 1792-1922.Në këtë perndori kanë jetuar sipas Sheriatit dy popuj (qytetarë)-Myleti myslim- qytetarët turq, kurd, lazë, çerkezë, arabë, pomakë, abazë, lezgjit, çeçenët, gjerogjianët, dagestanait, shqiptarët etj. Në grupin e dytë hyjnë qytetarët-Myleti Zëiim (qytear të krishterë):bizantinët, bullgarët, vllëhet, serbët, kroatët, çifutët, mesturitët, surianët, gjeldanitët dhe shqiptarët (pjesa krishtere-hb). Kjo ndarje e shqiptarëve I ka pasë dy anë të medaljes në lëminë e mbiejtesës lidhur me pagimin e taksës dhe fitimit të hasëve, zeameteve, timareve, feudeve, të cilat mund të mabnin armë dhe të marrin pjesë në ushtri. Lidhur me këtë turkologu Tunali Hilmi (1863-1928) dëshmon se turqit ishin gjithëmonë PAKICË në Perandrori. Ndërsa etnologu prof, Mehmet Ali Ayni, Milliyetçilik-Kombësia, deshmon ndarjen e qytetarëve (miletit) në baza fetare. 18.(18. shiqo: Nexhip P. Alpan-Nesip Kaçi, Shqiptarët…1997, f.19 ; f.22/3). Se serbët nuk janë vendas në Kosovë tregon fakti se nuk e kanë asnjë MBISHKRIM VARRESH, se nuk e kanë ASNJË VARR MESJETAR në këtë trevë. Nuk përjashtohet se me falsifikime i kanë përvetsuar disa kisha që i kthyen në manastire. (Lexo librin: Mavro Orbini, mbi joautonominë sllave në Ballkan. E kunderta, shqiptarët sipas studimeve të AND kanë varre, kanë mbishkrime varresh dhe ato i pret një studim dubioz shekncor. (Shiqo: Arkivi i Vatikanit, Nominimi i priftërinjëve në trevat e Ballkanit 915-1405, kur fillon epoka e mbishkiemve arabe nepër varre-aty).
Shkrimet në këtë rubrikë nuk shprehin qëndrimet e gazetës "Kosova Sot Online".
