Paradoksi i opozitës në Kosovë – Asistencë e (pa)vullnetshme për Albin Kurtin?

Shkruan Zef Prenka

Në peizazhin aktual politik të Kosovës, po vërehet një fenomen sa i rrallë aq edhe i rrezikshëm për pluralizmin: një qeverisje që ushqehet nga plogështia e kundërshtarëve të saj. Ndërsa Albin Kurti vazhdon të konsolidojë pushtetin mbi narrativën e "masës euforike", liderët e opozitës duket se po mjaftohen me një rol periferik, duke i dhënë kryeministrit pikërisht atë që i duhet – kohë dhe hapësirë manovrimi.

1.Opozita "Destruktive" përmes mungesës së unitetit

Pse kjo opozitë mund të cilësohet si destruktive? Destruktiviteti këtu nuk vjen nga forca e veprimeve, por nga impotenca e bashkëpunimit. Duke mos qenë në një linjë me njëri-tjetrin, subjektet opozitare (PDK, LDK, AAK) po funksionojnë si ishuj të izoluar. Kjo ndarje i mundëson LVV-së t’i godasë ato veç e veç, duke përdorur dështimet e tyre të kaluara si mburojë për dështimet e veta aktuale. Pa një front të përbashkët, opozita vetëm sa po ia zgjat jetën një qeverisjeje që, në rrethana të tjera, do të përballej me llogaridhënie të rreptë.

2. Gabimi i moderimit në kohë krize

Fjalori i moderuar i liderëve opozitarë po rezulton të jetë një mjet i gabuar për një terren politik "të nxehtë". Ndërkohë që vendi përballet me dyshime për keqpërdorime të parasë publike, afera në sektorin e energjisë dhe një izolim të heshtur ndërkombëtar, opozita përdor diplomaci të tepruar në deklarata. Ky moderim perceptohet nga votuesi si pajtim me gjendjen ose, më keq, si frikë për t'u ballafaquar me "makinerinë" propaganduese të pushtetit.

3. Mungesa e veprimit konkret: Presidenti dhe Protestat

Analiza nxjerr në pah dy pika kyçe ku opozita ka dështuar të artikulojë forcën e saj:

-Figura e Presidentit: Në një sistem ku presidenti duhet të përfaqësojë unitetin, mungesa e një propozimi për një kandidat të përbashkët dhe të pavarur( edhe pse Rrjeti Intelektual Shqiptar kohë më parë, dha një propozim shumë serioz për kandidatin e pavarur për President të Kosovës- prof K. Krasniqi!),  nga ana e opozitës, ia ka lënë dorën e lirë pushtetit të diktojë arkitekturën institucionale,” të jap këto, më jep ato…”!!

-Llogaridhënia përmes rrugës: Protestat, si mjet demokratik për të kërkuar llogari për skandale (si ato të rrymës), janë shpërfillur.Protesta është “ arma” e vetme e çdo opozite(kuptohet kur shteti nuk funksionon për të mirën e të gjithë qytetarve të tij).  Duke qëndruar vetëm brenda mureve të Kuvendit, opozita ka humbur kontaktin me qytetarin e rëndomtë që ndjen peshën e shtrenjtimit të jetesës dhe keqmenaxhimit.

4. Vakumi politik: Nevoja për një "Rrugë të Tretë"

Nëse kjo kastë opozitare vazhdon të mbetet peng i llogarive të veta të brendshme, Kosova po hyn në një fazë ku krijohet një vakum i rrezikshëm. Ky vakum nuk mund të mbushet nga ata që e sollën shtetin në këtë pikë, e as nga ata që nuk dinë ta mbrojnë atë.

Gjendja aktuale po bërtet për një subjekt të ri politik. 

Një forcë që nuk i ngjan as populizmit të LVV-së e as plogështisë së opozitës aktuale. Një subjekt që fatin e shtetit e sheh përtej mandateve elektorale dhe që guxon të sfidojë "manipulimin" me fakte, prezencë në terren dhe një vizion të ri, i cili nuk është i korruptuar nga e kaluara dhe as i dehur nga pushteti i sotëm.

Kryeministri z.Albin Kurti nuk po fiton sepse është i pathyeshëm, por sepse përballë ka një pasqyrë të thyer. Derisa opozita të vendosë nëse do të jetë "spektatore" apo "aktore", qeverisja aktuale do të vazhdojë të marshojë mbi gërmadhat e një opozitarizmi që ka harruar misionin e tij parësor: Llogaridhënien.

Pse subjekt i ri politik?

Ja disa arsye:

Për të kuptuar se pse ky subjekt i ri që po thirret në skenë duhet të jetë rrënjësisht "ndryshe" nga qeverisja Kurti, duhet të analizojmë ku ndodhet dallimi mes populizmit ideologjik dhe shtetndërtimit pragmatik.

Analiza vazhdon me pikat që do ta bënin këtë forcë të re një alternativë reale:

1. Nga "Lufta ndaj Shtrigave" te Meritokracia Reale

Qeverisja Kurti ka ndërtuar një narrativë ku çdokush që ishte në pushtet para tyre është "i korruptuar" dhe çdokush brenda partisë është "i pastër". Ky polarizim ka bllokuar administratën shtetërore.

• Ndryshimi: Një subjekt i ri duhet të njohë vlerat e mbetura në institucione. Nuk mund të ndërtohet shteti duke nisur çdo gjë nga pika zero çdo katër vite. Dallimi qëndron te profesionalizmi mbi lojalitetin partiak.

2. Ekonomia: Nga Ndihmat Sociale te zhvillimi i qëndrueshëm

Modeli aktual i qeverisjes është fokusuar masivisht te shpërndarja e subvencioneve dhe pakove ndihmëse (populizmi ekonomik), që shpesh shihen si "blerje e paqes sociale".

• Ndryshimi: Subjekti i ri duhet të kalojë nga "ekonomia e lëvoshave" te ekonomia e prodhimit. Fokusimi nuk duhet të jetë te lëmosha shtetërore, por te krijimi i kushteve për investime të huaja kapitale dhe fuqizimi i sektorit privat, i cili aktualisht ndihet i anashkaluar dhe i gjobitur.

3. Politika e Jashtme: Nga izolimi te partneriteti strategjik

Qeverisja Kurti shpesh ka hyrë në përplasje me aleatët (SHBA dhe BE), duke e paraqitur këtë si "mbrojtje të sovranitetit", por që në praktikë ka sjellë sanksione dhe izolim.

• Ndryshimi: Sovraniteti nuk mbrohet duke u izoluar, por duke u bërë pjesë e pandashme e strukturave euro-atlantike. Subjekti i ri duhet të ketë një diplomaci proaktive, jo reaktive. Ai duhet të flasë gjuhën e partnerëve pa e kompromentuar interesin kombëtar, duke e kthyer Kosovën nga një "problem" në një "partner" të besueshëm.

4. Komunikimi: Nga manipulimi te transparenca radikale

Në analizat nëpër tv studio përmendet "kryeministri manipulant". Kjo i referohet përdorimit të rrjeteve sociale dhe ushtrive digjitale për të kontrolluar opinionin publik.

• Ndryshimi: Një forcë e re duhet të kthejë llogaridhënien në kohë reale. Transparenca nuk është vetëm publikimi i disa dokumenteve, por gatishmëria për t'u përballur me kritikat pa i cilësuar ato si "tradhti" apo "shërbim ndaj armikut".

5. Çmitizimi i Liderit

Qeverisja aktuale është tejet e varur nga figura e Albin Kurtit; partia është lideri dhe lideri është partia. Autokraci!!

• Ndryshimi: Kosova ka nevojë për një qeverisje institucionale, jo personale. Subjekti i ri duhet të ofrojë një ekip ekspertësh ku vendimmarrja është horizontale. Nëse lideri dështon, institucioni duhet të mbijetojë. Kjo do të thyente ciklin e "shpëtimtarëve" që premtojnë mrekulli dhe përfundojnë në autoritarizëm.

Të gjendet "rruga e mesme"

Ndryshe nga qeverisja Kurti që ushqehet me konflikt dhe ndarje ("Ne" kundër "Atyre"), ky subjekt i ri duhet të jetë integrues. Ai nuk duhet të vijë në pushtet për të hakmarrë ndaj të kaluarës, por për të ndërtuar të ardhmen.

Shkrimet në këtë rubrikë nuk shprehin qëndrimet e gazetës "Kosova Sot Online".