Mërgata vazhdon të përballet me barriera procedurale që mund ta kufizojnë pjesëmarrjen në procesin zgjedhor

Shkruan: ANALISTI-Isuf Bajraktari

Zgjedhjet e jashtëzakonshme parlamentare të 7 qershorit 2026 po zhvillohen në një klimë politike të ngarkuar dhe me afate jashtëzakonisht të shkurtra organizative. Buxheti prej rreth 10.8 milionë eurosh, i ndarë nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) për organizimin e procesit, në aspektin teknik mund të konsiderohet brenda standardeve të zakonshme për zgjedhjet në Kosovë. Megjithatë, çështja kryesore nuk lidhet vetëm me koston financiare, por me cilësinë demokratike që prodhon ky proces.

Lexoni edhe:

Zgjedhjet e reja, të tretat me radhë brenda 16 muajve po u imponohen përdhunshëm qytetarëve nga partitë

-Në aspektin procedural, Kosova vazhdon të ruajë standardin formal demokratik: zgjedhje të lira, administrim institucional dhe pjesëmarrje pluraliste. Por demokracia nuk matet vetëm me mbajtjen e zgjedhjeve; ajo matet edhe me mundësinë reale të qytetarëve për t’u informuar, për të krahasuar alternativa politike dhe për të marrë vendime të vetëdijshme.

Fushata zgjedhore prej vetëm dhjetë ditësh e kufizon ndjeshëm debatin publik. Në një periudhë kaq të shkurtër, partitë politike fokusohen më shumë te mobilizimi emocional dhe logjistik i elektoratit ekzistues sesa te prezantimi serioz i programeve qeverisëse. Kjo situatë favorizon qartë partitë e mëdha dhe strukturat tashmë të konsoliduara politike, ndërsa e vështirëson depërtimin e partive të reja apo kandidatëve alternativë.

Në praktikë, zgjedhjet rrezikojnë të shndërrohen më shumë në një garë organizative sesa në një garë vizionesh politike. Kjo dobëson pluralizmin real demokratik dhe krijon avantazh strukturor për aktorët ekzistues të skenës politike.

Një dimension tjetër i rëndësishëm mbetet mërgata. Megjithëse është pozitiv fakti që këtë herë parashihet edhe votimi në përfaqësitë diplomatike, afatet për regjistrim dhe votim mbeten të ngushta. Për pasojë, mërgata vazhdon të përballet me barriera procedurale dhe logjistike që mund ta kufizojnë pjesëmarrjen e saj të plotë në procesin zgjedhor. Duke pasur parasysh peshën politike dhe ekonomike të bashkatdhetarëve në mërgatë, kjo mbetet një sfidë serioze për legjitimitetin përfaqësues të zgjedhjeve.

Nga këndvështrimi politik, ky konfigurim zgjedhor mund të prodhojë stabilitet afatshkurtër institucional, por jo domosdoshmërisht demokraci më cilësore. Zgjedhjet e shpejta zakonisht favorizojnë ruajtjen e ekuilibrave ekzistues politikë dhe jo transformimin apo hapjen reale të sistemit ndaj alternativave të reja.

Prandaj, sfida kryesore për Kosovën nuk është vetëm organizimi teknik i zgjedhjeve, por krijimi i kushteve që garantojnë konkurrencë reale politike, informim më të thellë të qytetarëve dhe përfshirje më të gjerë të mërgatës. Vetëm atëherë procesi zgjedhor mund të prodhojë jo vetëm legjitimitet formal, por edhe besim të qëndrueshëm demokratik, element pa të cilin demokracia mbetet më shumë procedurë sesa përfaqësim real.

Shkrimet në këtë rubrikë nuk shprehin qëndrimet e gazetës "Kosova Sot Online".